آینده‌نگاری توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور در فضای مجازی با تأکید بر روش سناریو

نوع مقاله : پژوهشی ( با رویکردهای کمی)

نویسندگان
مهدی عمرانی
محسن بهرامی
مسعود شفیعی*
دانشگاه صنعلی امیرکبیر
چکیده
     امروزه با نگرش به روند فزاینده اثرگذاری و نقش فضای مجازی در جوامع مختلف، توجه به زیرساخت‌های فناوری حوزه ارتباطات و اطلاعات به‌عنوان یکی از پیشروترین زمینه‌های دانش و فنّاوری دارای اهمیت زیادی است. در این پژوهش ابتدا وضعیت موجود زیرساخت‌های کشور از طریق مصاحبه، جلسه­های طوفان فکری و تکمیل پرسشنامه با برخی خبرگان حوزه فناوری ارتباطات و اطلاعات کشور و با استفاده از روش «سوات» (قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت‌ها، تهدیدها) سنجیده می‌شود، سپس وضعیت مطلوب برای توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور در افق ده‌ساله آینده در فضای مجازی با استفاده از پیشران‌ها و روندهای موجود ترسیم و درنهایت چهار سناریوی راهبردی برای دستیابی به وضعیت مطلوب بر طبق روش هفت مرحله‌ای سناریونویسی ارائه و اولویت‌بندی می­شوند. بخش‌های ارتباطی و بستر دسترسی، بازار و صنعت، عصر اطلاعات، تأمین فناوری و پژوهش و توسعه، امنیت و ایمنی، قوانین و مقررات، نهادی در توسعه زیرساخت‌ها موردتوجه قرار گرفته‌اند.
کلیدواژه‌ها
: زیرساخت
فناوری اطلاعات و ارتباطات
فضای مجازی
سوات
چشم‌انداز
سناریو
  1. . افتخاری، اصغر (1382). استراتژی ملی برای تأمین امنیت در فضای مجازی. چاپ اول، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی
  2. بهرامی، محسن (1374). تکنولوژی‌های آینده، شناسایی و پیش‌بینی. تهران: خضرا
  3. تافلر، الوین (1370). موج سوم. مترجم: شهیندخت خوارزمی. تهران: نشر نو
  4. حافظ نیا، محمدرضا (1390). جغرافیای سیاسی فضای مجازی. تهران: انتشارات سمت
  5. حجازی، علی‌رضا. (1389). آینده فناوری اطلاعات. فصلنامه انجمن آینده‌نگری ایران، 4، 10-3.
  6. حمیدیان، امیرحسین و چهارسوقی، امیر کمال. (1391) تدوین سند زیرساخت‌های فناوری اطلاعات. تهران: شرکت فناوری اطلاعات و دانشگاه تربیت مدرس.
  7. خوش دهان، علی (1388). آینده‌پژوهی با تکنیک سناریوسازی. تهران: مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.
  8. میردامادی، مهدی؛ شجاعیف زهرا؛ صمدی، محمدجواد (1384). راهنمای امنیت فناوری اطلاعات. تهران: شورای عالی اطلاع‌رسانی.
  9. ناظمی، امیر؛ قدیری، روح ا... (1385). آینده‌نگاری از مفهوم تا اجرا، وزارت صنایع و معادن. تهران، انتشارات مرکز صنایع نوین.
  10. عطاری، مازیار و همکاران. (1393) روش‌های آینده‌نگاری. تهران: بنیاد تدبیرگران توسعه فردا
  11. J.andress, s.winterfeld (2012). Cyber warfare techniques, tactics and tools for security practictitioners.usa:Elsevier
  12. Kraemer, S., Carayon, P., (2013). A acroergonomic framework for computer and information security, in eighth international symposium on human factors in organizational design and management (ODAM), Maui.