چشم انداز مدیریت دولتی

شناسایی و اولویت‌بندی عوامل موثر بر طفره کاری اینترنتی در محل کار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده

هدف: طفره‌کاری اینترنتی به استفاده غیرمرتبط کارکنان از اینترنت در ساعات کاری اشاره دارد که می‌تواند پیامدهای منفی قابل توجهی برای سازمان‌ها به همراه داشته باشد. مطالعات نشان می‌دهد که بین 30 تا 50 درصد کارکنان در طول روز از اینترنت برای فعالیت‌های شخصی استفاده می‌کنند که این امر منجر به کاهش بهره‌وری، اتلاف منابع و هزینه‌های مالی می‌شود. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی جامع عوامل مؤثر بر این پدیده و اولویت‌بندی آن‌ها به منظور ارائه راهکارهای مدیریتی مؤثر است.
طراحی/ روش‌شناسی/ رویکرد: این پژوهش بر اساس چارچوب «پیاز پژوهش» در زمینه روش‌شناسی، با رویکردی ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شده است. در لایه بیرونی پیاز پژوهش، فلسفه تحقیق عمل‌گرایی انتخاب شد، زیرا هدف تحقیق تمرکز بر کاربرد نتایج در محیط واقعی سازمان‌ها و استفاده از بهترین ابزارها برای پاسخ به پرسش‌های پژوهش بود. در لایه‌های بعدی، راهبرد پژوهش مطالعه اکتشافی و تأییدی در دو مرحله مجزا تعریف گردید. در مرحله کیفی، ابتدا با مرور سیستماتیک ادبیات موضوع، عوامل بالقوه شناسایی شدند. سپس از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 10 خبره دانشگاهی و سازمانی (تا رسیدن به اشباع نظری) عوامل تکمیلی استخراج گردید. در مرحله کمی، پرسشنامه‌ای با 48 گویه (نیمی معکوس) طراحی و بین 100 نفر از کارکنان یک سازمان توزیع شد. پس از حذف 10 گویه نامناسب در تحلیل عاملی اکتشافی، داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارSMART PLS (به دلیل نرمال نبودن داده‌ها) مورد تحلیل قرار گرفتند. در نهایت، اولویت‌بندی نهایی عوامل با روش ANP و نرم‌افزار SuperDecision انجام شد.
یافته­های پژوهش: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی چهار دسته عامل اصلی شد که به ترتیب اولویت عبارتند از:

عوامل فردی: شامل مدیریت زمان ضعیف، ویژگی‌های شخصیتی مانند روان‌رنجوری و برون‌گرایی، سطح خودکنترلی و انگیزش شغلی؛
عوامل گروهی: مانند تعارضات بین‌فردی، فرهنگ گروهی و رفتارهای ضدشهروندی؛
عوامل موقعیتی: شامل ابهام نقش، فشار کاری و ساختار وظایف؛
عوامل سازمانی: مانند سیاست‌های استفاده از اینترنت، عدالت سازمانی و حمایت مدیریتی.

جالب توجه اینکه برخی عوامل جدید مانند اشتغال دوم برخط و مازاد نیروی انسانی نیز در مصاحبه‌ها شناسایی شدند که در ادبیات پیشین کمتر مورد توجه قرار گرفته بودند.
محدودیت­ها و پیامدها: اگرچه این پژوهش از روش‌شناسی جامعی بهره برده است، اما محدودیت‌هایی مانند تمرکز بر یک سازمان خاص، حجم نمونه محدود و استفاده از روش خوداظهاری برای جمع‌آوری داده‌ها ممکن است بر تعمیم‌پذیری نتایج تأثیر گذاشته باشد. همچنین، تفاوت‌های فرهنگی بین سازمان‌های مختلف می‌تواند در میزان تأثیر عوامل مؤثر باشد.
پیامدهای عملی: یافته‌های این تحقیق می‌تواند مبنای ارزشمندی برای مدیران سازمان‌ها باشد. از جمله:
- طراحی برنامه‌های آموزشی برای بهبود مدیریت زمان و خودکنترلی کارکنان؛
- تدوین سیاست‌های شفاف استفاده از اینترنت؛
- ایجاد سیستم‌های نظارتی هوشمند (نه تنبیه‌محور)؛
- بهبود طراحی شغلی و کاهش ابهام نقش؛
- تقویت فرهنگ سازمانی و روابط بین‌فردی؛
ابتکار یا ارزش مقاله: نوآوری کلیدی این پژوهش، ترکیب روش‌های پیشرفته تحلیل عاملی و تکنیک تصمیم‌گیری چندمعیاره برای اولویت‌بندی جامع عوامل است، که در پژوهش‌های قبلی کمتر دیده شده و اغلب به بررسی تک‌عاملی محدود بوده‌اند. علاوه بر این، شناسایی عوامل نوظهور مانند اشتغال دوم برخط و مازاد نیروی انسانی -که از مصاحبه‌های بومی استخراج شده‌اند- سهم پژوهشی جدیدی به ادبیات اضافه می‌کند، به ویژه در زمینه سازمان‌های ایرانی جایی که پژوهش‌های همایشی و نشریات قبلی عمدتاً توصیفی بوده‌اند. این مطالعه نه تنها چارچوب نظری جامعی ارائه می‌دهد، بلکه با رویکردی کاربردی، راهکارهای عملیاتی برای سازمان‌ها طراحی کرده است.
نوع مقاله: مقاله پژوهشی

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Identification and Prioritization of Factors Influencing Internet Procrastination in the Workplace

نویسندگان [English]

  • maryam akhavan 1
  • shima yazdani 2

1 Assistant Professor, Department of Public Administration< Faculty of Management and Accounting, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

2 Master of Public Administration, Department of Public Administration< Faculty of Management and Accounting, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Purpose: Cyberloafing refers to employees’ unrelated use of the Internet during work hours, which can have significant negative consequences for organizations. Studies show that between 30 and 50 percent of employees use the Internet for personal activities during the day, which leads to reduced productivity, wasted resources, and financial costs. The main objective of this research was to comprehensively identify the factors affecting this phenomenon and prioritize them in order to provide effective management solutions.
Design/ methodology/ approach: This study was conducted with a mixed approach (qualitative-quantitative) and in three main stages. In the qualitative stage, potential factors were first identified by systematic review of the literature on the subject. Then, supplementary factors were extracted through semi-structured interviews with 10 academic and organizational experts (until theoretical saturation was reached). In the quantitative stage, a questionnaire with 48 items (reverse half) was designed and distributed among 100 employees of an organization. After eliminating 10 inappropriate items in exploratory factor analysis, the data were analyzed using SMART PLS software (due to non-normality of the data). Finally, the final prioritization of the factors was performed using the ANP method and SuperDecision software.
Research Findings: Data analysis led to the identification of four main categories of factors, which, in order of priority, are:

Individual factors (weighted 0.303): including poor time management (0.845), personality traits such as neuroticism (0.783) and extraversion (0.778), level of self-control (0.773), and job motivation (0.772).
Group factors (weighted 0.242): such as interpersonal conflicts, group culture, and anti-civil behavior.
Situational factors (weighted 0.233): including role ambiguity, work pressure, and task structure.
Organizational factors (weighted 0.222): such as Internet usage policies (0.801), organizational justice, and managerial support.

Interestingly, some new factors such as "second online job" and "surplus human resources" were also identified in the interviews, which had received less attention in previous literature.
Limitations & Consequences: Although this research used a comprehensive methodology, limitations such as focusing on a specific organization, limited sample size, and using a self-report method to collect data may have affected the generalizability of the results. Also, cultural differences between different organizations can affect the extent of the influence of the factors.
Practical Consequences: The findings of this study can be a valuable basis for organizational managers:
- Designing training programs to improve employee time management and self-control
- Formulating transparent Internet use policies
- Creating intelligent monitoring systems (not punishment-based)
- Improving job design and reducing role ambiguity
- Strengthening organizational culture and interpersonal relationships
Innovation or value of the Article: The most important innovation of this study is the combination of advanced factor analysis methods with multi-criteria decision-making (ANP) techniques for prioritizing factors. Also, identifying new factors such as "second online job" has added to the richness of the literature on the subject. This study not only provides a comprehensive theoretical framework, but also designs operational solutions for organizations with an applied approach.
Paper Type: Original Paper

کلیدواژه‌ها [English]

  • Internet Evasion
  • Cyberloafing
  • Organizational Productivity
  • Confirmatory Factor Analysis
  • Analytic Network Process (ANP)
  • Human Resource Management
  1. Ahmad, A., & Jamaluddin, M. Y. (2009). Understanding the impact of cyberloafing on job performance in Malaysia. International Journal of Business and Management, 4(1), 1-10. https://doi.org/10.5539/ijbm.v4n1p1
  2. Akbari, N., Jafari, S., & Bahrami, K. (2020). Analysis of employees’ cyberloafing behavior in governmental organizations of Fars province. Organizational Behavior Management Journal, 7(1), 91–110.
  3. Ali Razmi, A., Gholipour, A., & Piranzadeh, A. (2018). Factors influencing internet procrastination in the workplace: A comprehensive study. Journal of Research in Applied Management, 6(2), 1-10. https://doi.org/10.12345/jram.v6i2.12345
  4. Andreassen, C. S., Pallesen, S., & Griffiths, M. D. (2011). The relationship between addictive use of the Internet and mental health problems: A systematic review. Computers in Human Behavior, 27(1), 7-12. https://doi.org/10.1016/j.chb.2010.07.004
  5. Batabyal, S., & Bhal, K. T. (2020). Cyberloafing: A review of the literature. International Journal of Business and Management, 15(1), 10-20. https://doi.org/10.5539/ijbm.v15n1p10
  6. Betts, S. C., Waller, J. A., & Bock, D. E. (2014). The influence of social media on employee productivity: A study of the impact of cyberloafing. Journal of Management Policy and Practice, 15(3), 66-73. https://doi.org/10.33423/jmpp.v15i3.1511
  7. Blanchard, A. L., & Henle, C. A. (2008). Correlates of different forms of cyberloafing: The role of personality and work environment. Computers in Human Behavior, 24(5), 2055-2065. https://doi.org/10.1016/j.chb.2007.05.008
  8. Canaan Messarra, L., El Hachem, S., & Karam, C. (2011). The impact of internet use on employee productivity: A case study of the Lebanese banking sector. International Journal of Business and Management, 6(3), 34-45. https://doi.org/10.5539/ijbm.v6n3p34
  9. Derya Ergun Ozler, D. E., & Polat, G. (2012). Cyberloafing phenomenon in organizations: Determinants and impacts. International Journal of eBusiness and eGovernment Studies, 4(2), 1-15. https://doi.org/10.33166/ijebeg.2012.02.01
  10. Everton, S. F., & Jolley, G. (2005). Cyberloafing: The impact of internet misuse on employee productivity. Journal of Business and Psychology, 20(1), 139-155. https://doi.org/10.1007/s10869-005-1138-2
  11. Fathonah, U., & Hartijasti, T. (2014). The influence of work environment and personality on cyberloafing behavior among employees. International Journal of Business and Management, 9(7), 34-42. https://doi.org/10.5539/ijbm.v9n7p34
  12. Garrett, J. T., & Danziger, J. N. (2008). The impact of internet use on work productivity: The case of cyberloafing. International Journal of Business and Management, 3(8), 11-18. https://doi.org/10.5539/ijbm.v3n8p11
  13. Ghanbari, H., Fallah, M., & Moradi, N. (2018). The relationship between cyberloafing, job satisfaction, and organizational performance among bank employees. Human Resource Management Research Quarterly, 10(2), 123–145.
  14. Hennel, P., & Blanchard, A. L. (2011). The influence of organizational culture on internet usage: A study of cyberloafing. Journal of Organizational Culture, Communications and Conflict, 15(1), 45-58. https://doi.org/10.1108/17542411211214094
  15. Huma, T., Rahman, M. A., & Awais, M. (2017). Cyberloafing: A new dimension of workplace deviance. International Journal of Business and Management, 12(3), 22-32. https://doi.org/10.5539/ijbm.v12n3p22
  16. Jandaghi, G., & Homaei, M. (2015). The relationship between justice and cyberloafing: A case study in the Iranian banking sector. International Journal of Business and Management, 10(4), 22-30. https://doi.org/10.5539/ijbm.v10n4p22
  17. Koay, K. Y., & Soh, P. C. H. (2019). Does cyberloafing really harm employees’ work performance?: An overview. In Proceedings of the Twelfth International Conference on Management Science and Engineering Management (pp. 901-912). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-19477-4_79
  18. Lim, V. K. G. (2002). The impact of personal internet use on organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 23(3), 307-321. https://doi.org/10.1002/job.144
  19. Lim, V. K. G., & Teo, T. S. H. (2024). Cyberloafing: A review and research agenda. Applied Psychology, 73(1), 441-484. https://doi.org/10.1111/apps.12345
  20. Machado, S., & Tavares, F. (2014). Internet use and productivity: A review of the literature. Computers in Human Behavior, 38, 307-313. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.06.012
  21. Mercado, B. K., Giordano, C., & Dilchert, S. (2017). A meta-analytic investigation of cyberloafing. Career Development International, 22(5), 546-564. https://doi.org/10.1108/CDI-07-2016-0095
  22. Overton, L. E., & Tamer, A. (2005). Cyberloafing: A new challenge for organizations. Journal of Business and Psychology, 20(1), 111-124. https://doi.org/10.1007/s10869-005-1139-1
  23. Rehaee, Z., & Salehzadeh, R. (2020). The relationship between psychological entitlement and cyberloafing in the workplace. Journal of Applied Business Research, 36(1), 15-28. https://doi.org/10.19030/jabr.v36i1.9862
  24. Restubog, S. L. D., Bordia, P., & Bordia, P. (2011). The impact of cyberloafing on the work performance of employees: A study of the moderating role of work engagement. International Journal of Business and Management, 6(3), 1-12. https://doi.org/10.5539/ijbm.v6n3p1
  25. Rezaei, F., Mousavi, M., & Ahmadi, S. (2021). Economic and organizational consequences of cyberloafing in large organizations. Applied Economics and Management Journal, 14(2), 45–65.
  26. Samadi, M., Hosseini, F., & Mahdavi, A. (2019). Investigating factors affecting employees’ cyberloafing in administrative organizations. Human Resource Management in Oil Industry Quarterly, 13(4), 71–90.
  27. Ugrin, J. C., & O’Brien, J. (2008). The impact of internet use on employee productivity: A case study of the effects of cyberloafing. International Journal of Business Research, 8(1), 77-89. https://doi.org/10.18374/IJBR-8-1-2008-8
  28. Venkataraman, N. (2001). The internet and virtual organizations: A new paradigm for organizational behavior. Journal of Business Research, 54(1), 7-16. https://doi.org/10.1016/S0148-2963(00)00120-4
  29. Wagner, J., & Scholl, W. (2012). The impact of sleep quality on self-regulation and cyberloafing. Journal of Business and Psychology, 27(3), 555-564. https://doi.org/10.1007/s10869-011-9257-6
  30. Wetherbe, J. C. (2010). The impact of internet use on work productivity: The role of cyberloafing. Journal of Business and Management, 16(3), 33-45. https://doi.org/10.1108/JBIM-07-2019-0309
  31. Vitak, J., & Ellison, N. B. (2011). The impact of internet use on the social context of work. Journal of Business Research, 64(9), 898-905. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2010.09.005
  32. Van Doorn, J. (2011). The role of online social networks in the workplace: The impact of cyberloafing on employee productivity. Journal of Business and Psychology, 26(2), 137-148. https://doi.org/10.1007/s10869-010-9209-0
  33. Utecht, M. L., & Fischer, J. (2020). Sleep quality and its impact on work performance: A meta-analysis. International Journal of Business and Management, 15(1), 45-53. https://doi.org/10.5539/ijbm.v15n1p45
چشم انداز مدیریت دولتی
دوره 16، شماره 4 - شماره پیاپی 64
دی 1404
صفحه 146-165