نوع مقاله : پژوهشی (با رویکردهای کیفی)

نویسندگان

• اردشیر شیری ¹
• زهره محمدیاری ²

¹ گروه مدیریت، دانشگده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

² مدیریت، دانشکده اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

چکیده

هدف: چرخه حیات سازمانی و پیری سازمانی در سازمان‌های دولتی به وضوح نشان دهنده چالش‌ها و فرصت‌ها در مدیریت و توسعه سازمان است. توجه جدی به مراحل چرخه حیات و پیشگیری از پیری سازمان می‌تواند به افزایش کارایی و بهبود عملکرد سازمان‌های دولتی کمک کند. با اتخاذ استراتژی‌های مناسب و متناسب با شرایط موجود، می‌توان یک سازمان دولتی را از انحطاط نجات داده و به سوی رشد و توسعه هدایت کرد. هدف اصلی تحقیق حاضر شناسایی شاخص های پیری سازمانی در سازمان های دولتی می باشد.

طراحی/ روش‌شناسی/ رویکرد: تحقیق حاضر بر اساس هدف، کاربردی و از نظر نوع روش نیز جزء تحقیقات کیفی است که بصورت اکتشافی انجام شده است. فلسفه این تحقیق از نوع تفسیری و رویکرد آن استقرایی می باشد. استراتژی پژوهش از نوع تحلیل مضمون (شبکه مضامین) است که بصورت تک مقطعی انجام شده است. قلمرو مکانی این تحقیق شهر ایلام است و تحقیق حاضر نیز در سه ماهه آخر سال 1403 انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق، شامل خبرگان دانشگاهی، محققان آشنا با موضوع تحقیق و مدیران با سابقه سازمان های دولتی است. در این پژوهش برای انتخاب نمونه، از روش نمونه گیری گلوله برفی استفاده شده است و تا لحظه رسیدن به اشباع نظری نمونه گیری انجام شد که در نهایت تعداد 15 نفر مشارکت کردند. برای تجزیه و تحلیل داده های تحقیق از روش تحلیل تم استفاده شده است.

یافته‌های پژوهش: نتایج نشان دادند که، شاخص های پیری سازمان در سازمان های دولتی در مجموع 71 مضمون پایه در قالب 20 مضمون سازمان دهنده و 8 مضمون فراگیر شناسایی شدند. هشت عامل اصلی عبارتند از؛ کاهش کارایی سازمان، رکود فرهنگی، افت انگیزه کارکنان، آتروفی سازمانی، عوامل کلان محیطی، کاهش انعطاف پذیری سازمان، کاهش خلاقیت و نوآوری و بی ثباتی سازمان.

محدودیت‌ها و پیامدها: این پژوهش با رویکرد کیفی و به شیوه تحلیل مضمون (شبکه مضامین) انجام شده است که اگرچه به درک عمیق از پدیده پیری سازمانی منجر شده، اما نتایج آن قابل تعمیم‌پذیری آماری محدودی دارند و بیشتر در بافت خاص سازمان‌های دولتی شکل گرفته است. تحقیق حاضر بیشتر بر شناسایی شاخص‌ها متمرکز بوده و کمتر به تبیین روابط علّی بین این شاخص‌ها پرداخته است. این امر می‌تواند به عنوان یک محدودیت نظری تلقی شود، زیرا درک کامل از نحوه تأثیرگذاری متقابل عواملی مانند بی‌ثباتی سیاسی، آتروفی سازمانی و کاهش انعطاف‌پذیری نیازمند مطالعات تجربی و مدل‌سازی ساختاری است. با این حال، این محدودیت‌ها به عنوان فرصتی برای تحقیقات آتی مطرح می‌شوند و می‌توانند مبنای مطالعات کمّی، مقایسه‌ای یا طولی در آینده قرار گیرند.

پیامدهای عملی: یافته‌های این تحقیق پیامدهای عملی و قابل توجهی برای مدیران و سیاست‌گذاران سازمان‌های دولتی دارد. شناسایی هشت شاخص کلیدی پیری سازمانی، از جمله کاهش انعطاف‌پذیری، آتروفی سازمانی، رکود فرهنگی و بی‌ثباتی سازمانی، به مدیران کمک می‌کند تا با ابزاری تحلیلی، وضعیت سازمان خود را ارزیابی کرده و در مرحله اولیه از فرآیند پیری جلوگیری نمایند. این شاخص‌ها می‌توانند به عنوان چک‌لیستی برای انجام ارزیابی‌های دوره‌ای عملکرد سازمانی به کار روند.

ابتکار یا ارزش مقاله: نوآوری اصلی این تحقیق، ارائه یک چارچوب جامع و ساختاریافته از شاخص‌های پیری سازمانی در بافت خاص سازمان‌های دولتی ایران است که تاکنون به صورت سیستماتیک و مبتنی بر داده‌های میدانی مورد بررسی قرار نگرفته بود. این چارچوب تحلیلی نه تنها به تئوری‌سازی در حوزه چرخه حیات سازمانی کمک می‌کند، بلکه به عنوان مبنایی برای توسعه ابزارهای سنجش پیری سازمانی در آینده عمل خواهد کرد. ارزش دیگر تحقیق، تلفیق دیدگاه‌های متعدد از خبرگان دانشگاهی، مدیران و محققان است که باعث غنای داده‌ها و افزایش اعتبار تفسیری یافته‌ها شده است. در مجموع، این پژوهش با پر کردن شکاف تحقیقاتی در حوزه سازمان‌های دولتی، گامی مهم در جهت نظریه‌پردازی و عملیاتی‌سازی مفهوم پیری سازمانی در بخش عمومی برداشته است.

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

کلیدواژه‌ها

• چرخه حیات سازمانی
• پیری سازمانی
• سازمان‎های دولتی

عنوان مقاله [English]

Identifying indicators of organizational aging in government organizations

نویسندگان [English]

• ardeshir shiri ¹
• Zohre Mohamadyari ²

¹ Department of Management, Faculty of Literature and Humanities, University of Ilam, Ilam, Iran.

² Management, Faculty of Economics, Lorestan University, Khorramabad, Iran

چکیده [English]

Purpose: Organizational aging refers to a stage in an organization's life cycle where the growth and development of activities rapidly decline, accompanied by a gradual reduction in adaptability, flexibility, and overall organizational effectiveness. Organizational aging in government organizations holds significant importance as a key concept in organizational management. It is considered one of the major organizational challenges and a primary concern for managers. No organization can claim immunity from aging or afford to ignore this organizational phenomenon. Therefore, it is essential to understand the factors contributing to its emergence and to employ strategic planning to counteract and overcome this stage, thereby reintegrating the organization into its life cycle.Identifying the factors influencing organizational aging and understanding how this phenomenon develops will help managers formulate appropriate strategies for growth, sustainability, and value creation within the organization. This understanding enables managers to make more informed and effective decisions, allowing them to progress forward based on these strategies and prevent organizational demise.In light of the above, the main research question of this study is as follows: What are the indicators of organizational aging in government organizations?

Design/ methodology/ approach: This research is applied in terms of purpose and qualitative in terms of methodology, conducted in an exploratory manner. The research philosophy is interpretive, and its approach is inductive. The research strategy is thematic analysis (thematic network), implemented as a cross-sectional study. The geographical scope of this research is the city of Ilam, and the study was conducted in the last quarter of the year 2023. The statistical population includes academic experts, researchers familiar with the subject, and experienced managers of government organizations. In this study, snowball sampling was used for participant selection, continuing until theoretical saturation was achieved, ultimately involving 15 participants. Thematic analysis was employed for data analysis.

Research Findings: The results revealed that indicators of organizational aging in government organizations comprised a total of 71 basic themes, categorized into 20 organizing themes and 8 global themes. The eight main factors include: declining organizational efficiency, cultural stagnation, decreased employee motivation, organizational atrophy, macro-environmental factors, reduced organizational flexibility, diminished creativity and innovation, and organizational instability

Limitations & Consequences:This study was conducted using a qualitative approach and thematic analysis (specifically, the network of themes method), which has led to a deep understanding of the phenomenon of organizational aging. However, its findings have limited statistical generalizability and are largely shaped within the specific context of public organizations. The current research primarily focuses on identifying indicators of organizational aging and pays less attention to explaining the causal relationships among these indicators. This can be considered a theoretical limitation, as a comprehensive understanding of the interplay between factors such as political instability, organizational atrophy, and reduced flexibility requires empirical studies and structural modeling. Nevertheless, these limitations are presented as opportunities for future research and can serve as a foundation for subsequent quantitative, comparative, or longitudinal studies

Practical Consequences:The findings of this study have significant and practical implications for managers and policymakers in public organizations. The identification of eight key indicators of organizational aging—including reduced flexibility, organizational atrophy, cultural stagnation, and organizational instability—provides managers with an analytical tool to assess their organization’s current state and proactively prevent the onset of the aging process. These indicators can serve as a checklist for conducting periodic evaluations of organizational performance.

Innovation or value of the Article:The main innovation of this study lies in presenting a comprehensive and structured framework of organizational aging indicators within the specific context of Iranian public organizations—a subject that had not previously been systematically examined based on empirical field data. This analytical framework not only contributes to theory development in the domain of organizational life cycle, but also serves as a foundation for the future development of assessment tools for measuring organizational aging. Another key contribution of this research is the integration of diverse perspectives from academic experts, managers, and researchers, which has enriched the data and enhanced the interpretive validity of the findings. Overall, by addressing a significant research gap in the field of public organizations, this study represents an important step toward theorizing and operationalizing the concept of organizational aging within the public sector

Paper Type: Original Paper

کلیدواژه‌ها [English]

• Organizational life cycle
• organizational aging
• government organizations