دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت دولتی 2251-6069 6 1 2015 05 22 چالش‌های بزرگ توسعه آتی فناوری اطلاعات و ارتباطات 19 25 95387 FA علی رضاییان دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2016 02 20 چکیده     مدیران با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات تلاش می‌کنند به‌طور بنیادی هدف، شکل و اقدامات مدیریتی را تغییر دهند و در این راستا با چالش‌ها و فرصت‌های توسعه آتی فناوری اطلاعات و ارتباطات روبه‌رو هستند. نخستین چالش، غلبه بر قلمرو محدود برخورد با فناوری اطلاعات و ارتباطات در حال‌حاضر است، چالش دوم، چگونگی مقابله با مسائل ناشی از پیچیدگی است که قابلیت کنترل و مدیریت سازمان را به‌عنوان یک سیستم، محدود می‌کند. چالش سوم با مسئله پیچیدگی پیوند دارد و موضوعات بنیادی پایداری و قابلیت زیستن را تشریح می‌کند. در پی چالش سوم، چالش چهارمی پیش می‌آید که شناسایی حالت‌های بقا برای سیستم‌ها است و همچنین معماری‌های سیستم پویایی که پدیدار می‌شود و در برابر تغییرات محیطی که در آن زندگی می‌کند، تاب‌آور است. https://jpap.sbu.ac.ir/article_95387_8348ed73a0aafa0526c6536309b8132f.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت دولتی 2251-6069 6 1 2015 05 22 واکاوی پدیده آواتاریسم با روش تحلیل لایه‌ای علت‌ها 26 41 95395 FA سعید خزائی دانشگاه تهران، علیرضا نصرتی کارشناس وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی فاطمه تکلوی کارشناس وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی Journal Article 2016 02 20  چکیده     توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات تأثیر زیادی در زندگی انسان گذاشته است. دامنه این توسعه، در آینده، مجموعه‌ای از تهدیدها و فرصت‌ها به همراه خواهد داشت که برای مواجهه فعال با آن باید آن را شناخت و آماده شد. آواتاریسم، پدیده نوظهوری است که رشد و گسترش آن از کشف روشی نوین برای پرکردن خلأ‌های ارتباطی انسانی منشأ می­گیرد. این پژوهش با تمرکز بر روشی جدید در آینده‌پژوهی باعنوان «تحلیل لایه‌ای علت‌ها»، درصدد تجزیه­وتحلیل علل آواتاریسم است؛ بنابراین بااستفاده از «روش دلفی» نسبت به هم‌گرایی دیدگاه‌های 16 نفر از خبرگان تحقیق اقدام شده است. مطابق نتایج پژوهش در آشکارترین سطح علّی، عناصری نظیر رشد فناوری، تنوع‌طلبی و سرگرم‌سازی، شکل‌گیری این پدیده را توجیه می‌کند. در لایه بالاتر، عناصری اساسی‌تر نظیر تمرکز بر نیازهای اشباع‌نشده بشری به علت نیاز به ارتباط و تعامل و جذابیت‌های اقتصادی و اجتماعی تاثیرگذار بوده‌اند. در لایه سوم که عوامل بنیادی آواتاریسم را مطرح می‌کند ملاحظه می‌شود که فلسفه شکل‌گیری این پدیده در تفکر انسان‌محوری و تلاش برای تقلیل‌گرایی نظام هستی صرفاً در چارچوب توانمندی‌های انسان، ریشه دارد، ضمن اینکه تفکر غالب در پیدایش این رویکرد تمایل به قهرمان‌سازی است. https://jpap.sbu.ac.ir/article_95395_814d8832e464f64d66a0f2cff127051e.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت دولتی 2251-6069 6 1 2015 05 22 بررسی ابعاد آواتاریسم و تأثیر آن بر تحولات آینده فرهنگ ایرانی- اسلامی (با استفاده از رویکرد GBN در تدوین سناریو) 41 77 95403 FA روح‌الله تولایی دانشگاه شهید بهشتی محمد میلاد احمدی دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2016 02 20      هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ابعاد آواتاریسم و تحلیل تأثیرات آن بر تحولات فرهنگی آینده کشور ایران است. با پیشرفت روزافزون فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی در عصر دانش‌بنیان، یکی از پیامدهای مسلم دیجیتالی­شدن جوامع انسانی، شکل‌گیری زندگی دوم یا زندگی در فضای مجازی به موازات زندگی حقیقی است. آواتارها به‌عنوان اعضای جامعه مجازی آینده، ویژگی‌های اساسی انسان آینده را رقم خواهند زد که این امر، شناخت آینده را در گروی شناخت آن‌ها قرار می‌دهد. پژوهش حاضر ازنظر نوع هدف، توسعه‌ای و ازنظر روش اجرا، توصیفی-تحلیلی است، همچنین روش مورداستفاده برای آینده‌پژوهی «سناریوسازی بااستفاده از رویکرد GBN» است که بااستفاده از این ‌روش به ترسیم و تصور آینده با طراحی سناریوهایی فرضی پرداخته شد. جامعه آماری پژوهش را خبرگان دانشگاهی در حوزه مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات تشکیل می­دهند. درنهایت با تشکیل ماتریس دوبعدی که در محور عمودی، مؤلفه‌های فرهنگی و فنی و در محور افقی، مؤلفه‌های هم‌افزایی مثبت، هم‌افزایی مثبت و منفی و هم‌افزایی منفی، قرار گرفته‌اند؛ درمجموع شش سناریو تدوین­شده و تأثیرات آواتاریسم بر تحولات فرهنگی آینده ایران در این سناریوها تحلیل شده است. https://jpap.sbu.ac.ir/article_95403_b37f549b64e3409b14c1055868494ffb.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت دولتی 2251-6069 6 1 2015 05 22 ارائه روش‌شناسی برای آینده‌نگاری شهرهای هوشمند: مطالعه موردی نقشه راه شهر هوشمند تبریز در افق 1404 79 97 95413 FA عین الله کشاورز ترک* دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره). Journal Article 2016 02 20 چکیده     مقاله حاضر روش‌شناسی آینده‌نگاری علم و فناوری درزمینه طراحی سیاست‌های آینده‌نگر در مورد شهره‌ای‌های هوشمند و سبز ارائه کرده و با مطالعه موردی از شهر تبریز همراه شده است. هدف از موردکاوی، انعکاس این موضوع است که چگونه می‌توان چشم‌اندازهای سیاستی را در بستر پویای محرک‌های اجتماعی، توسعه راه‌حل‌ها و بازارها و فناوری‌های توانمندساز بنا نهاد؛ همچنین درباره این موضوع که چگونه رویکرد ترسیم نقشه راه می‌تواند باعث هدایت و راهنمایی استراتژیک برای شناسایی مراحل موردنیاز تحول به سمت یک چشم‌انداز مشترک شود نیز بحث شد. این موضوع می‌تواند مؤید یک چشم‌انداز دقیق‌تر از توالی تکامل فناوری‌ها و نوآوری‌ها و ابزارهای وابسته به سیاست‌ها باشد. رویکرد ترسیم نقشه راه نمایانگر نوعی آینده‌نگاری است که می‌تواند به شناسایی وابستگی‌ها در آینده کمک کند. مطالعه شهر هوشمند تبریز در افق 1404، مثالی از یک نقشه راه تحول‌آفرین است که با رویکرد آینده‌نگاری فناوری بااستفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و پانل خبرگان انجام شده است. https://jpap.sbu.ac.ir/article_95413_a6eb621086628562319959a68b645a02.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت دولتی 2251-6069 6 1 2015 05 22 ترسیم افق داده‌کاوی از طریق آینده‌پژوهی 98 420 95423 FA سجاد شکوهیار استادیار دانشگاه شهید بهشتی علی مهماندوست** دانشجو Journal Article 2016 02 20 چکیده     امروزه فناوری اطلاعات به‌صورت فزاینده‌ای در­حال پیشرفت است و ساختار پیچیده‌ای را در برمی‌گیرد. در این شرایط بهره‌گیری از اطلاعات صحیح، دقیق، کامل و به‌روز در سیستم‌های اطلاعاتی امری اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌شود. همچنین با توجه به وجود رقابت گسترده در کسب‌وکارهای مبتنی بر این حوزه، اتخاذ تصمیم‌های دقیق، به‌موقع و تأثیرگذار دارای اهمیت زیادی است. در این خصوص مدیران سازمان‌ها به‌منظور بهبود عملکرد خود نیازمند اطلاعاتی در مورد وضعیت فعلی، شرایط محیطی، فرصت‌ها، تهدیدات، جایگاه، وضعیت رقبا، روند اقتصادی، شرایط سیاسی و اجتماعی و غیره هستند؛ بنابراین ایجاد پایگاه‌های داده‌ای بزرگ در این مراکز و نیز تجزیه‌وتحلیل داده‌های آن، لازمه دوام و بقای سیستم‌ها است. در این میان بهره‌گیری از فناوری‌های کارا مانند داده‌کاوی به‌منظور کشف و استخراج اطلاعات پنهان از پایگاه داده‌های بزرگ، بسیار حائز اهمیت است. در سال‌های اخیر داده‌کاوی به‌طور گسترده‌ای در حوزه‌های علمی و مهندسی مانند علوم فناوری اطلاعات، ژنتیک، داروسازی، آموزش و غیره استفاده شده است. در این مقاله پژوهشگران قصد دارند با یک رویکرد آینده‌پژوهی اکتشافی از طریق روش­های تحلیل روندها و پایش روندها، افق آتی داده‌کاوی را ترسیم و کاربردهای گوناگون آن را در حوزه‌های مختلف بررسی کنند.

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت دولتی 2251-6069 6 1 2015 05 22 آینده‏پژوهی انتخابات ایران و تحولات قدرت در جامعه شبکه‌ای دستاوردهای دیده‌بانی شبکه‏های اجتماعی مجازی 121 132 95363 FA محمدمهدی مولایی دانشگاه تهران Journal Article 2016 03 01       با ظهور جامعه شبکه‌ای و توسعه شبکه‌های اجتماعی فیزیکی و مجازی، مناسبات قدرت در جوامع دستخوش تغییرات زیادی شده است. با ظهور شکل‌های جدید قدرت در جامعه شبکه‏ای ازجمله قدرت شبکه‏بندی، قدرت شبکه، قدرت شبکه‏ای­شده و قدرت شبکه‏ساز، توازن قدیمی قدرت در جوامع به‏هم خورده و شهروندان بیش از گذشته در فرآیندهای سیاسی و اجتماعی قدرت نقش‏آفرین شده‌اند. در شرایط جدید ازجمله مهم‏ترین مسیرهای قدرت‏آفرینی شهروندان، شبکه‏های اجتماعی مجازی و ازجمله اصلی‏ترین عرصه‏های این ایفای قدرت در رقابت‏های انتخاباتی است. این عرصه از سویی فرصت‏ مناسبی برای آینده‏پژوهی و دیده‏بانی انتخابات فراهم کرده و از سوی دیگر ضرورت این نوع از پژوهش‌ها را مشخص ساخته است. تقریباً در تمام پژوهش‏های آینده‏پژوهی، دیده‏بانی (پایش و پویش) مقدمه لازم تلقی می‏شود. از طریق دیده‏بانی مناسب وقایعی که احتمال رخ دادن آنها وجود دارد مورد بررسی قرار گرفته و آسیب‏پذیری و غافل‏گیری کاهش خواهد یافت. انتخابات، همواره یکی از مهم‏ترین فضاهای عدم‌قطعیت در کشور ایران بوده است. هریک از دوره‏های انتخاباتی ایران پس از انقلاب با شگفتی‏سازی همراه بوده است و دیده‏بانی فضای کنونی این احتمال را تقویت می‏کند که مؤلفه شگفتی‏ساز انتخابات آتی، فضای مجازی و شبکه‏های اجتماعی باشد. https://jpap.sbu.ac.ir/article_95363_71be07747ed96d25a46adfd9c11c130a.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت دولتی 2251-6069 6 1 2015 05 22 آینده‌نگاری توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور در فضای مجازی با تأکید بر روش سناریو 133 147 95377 FA مهدی عمرانی دانشگاه صنعلی امیرکبیر محسن بهرامی دانشگاه صنعلی امیرکبیر مسعود شفیعی* دانشگاه صنعلی امیرکبیر Journal Article 2016 03 01      امروزه با نگرش به روند فزاینده اثرگذاری و نقش فضای مجازی در جوامع مختلف، توجه به زیرساخت‌های فناوری حوزه ارتباطات و اطلاعات به‌عنوان یکی از پیشروترین زمینه‌های دانش و فنّاوری دارای اهمیت زیادی است. در این پژوهش ابتدا وضعیت موجود زیرساخت‌های کشور از طریق مصاحبه، جلسه­های طوفان فکری و تکمیل پرسشنامه با برخی خبرگان حوزه فناوری ارتباطات و اطلاعات کشور و با استفاده از روش «سوات» (قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت‌ها، تهدیدها) سنجیده می‌شود، سپس وضعیت مطلوب برای توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور در افق ده‌ساله آینده در فضای مجازی با استفاده از پیشران‌ها و روندهای موجود ترسیم و درنهایت چهار سناریوی راهبردی برای دستیابی به وضعیت مطلوب بر طبق روش هفت مرحله‌ای سناریونویسی ارائه و اولویت‌بندی می­شوند. بخش‌های ارتباطی و بستر دسترسی، بازار و صنعت، عصر اطلاعات، تأمین فناوری و پژوهش و توسعه، امنیت و ایمنی، قوانین و مقررات، نهادی در توسعه زیرساخت‌ها موردتوجه قرار گرفته‌اند. https://jpap.sbu.ac.ir/article_95377_aa6033d96669755de4e398f6f7bedc9f.pdf