دوره 7, شماره 4

زمستان 1395

فهرست مطالب

مقالات

     هدف اصلی این پژوهش شناخت سازوکار نظارت و تعادل در میان نهادهای حاکمیتی در نظام جمهوری اسلامی ایران است. در این راستا، ابتدا به شناسایی و تعریف نهادهای حاکمیتی پرداخته شده است و این مفهوم اولیه با بهره‌گیری از روش گروه‌ کانونی و نظر خبرگان، جرح‌ و تعدیل شده و تعریفی که مورد اِجماع خبرگان بود، به­دست آمد. بر پایه این تعریف، نهادهایی که در قانون اساسی بدان‌ها اشاره شده تصریح و سازوکار نظارت و تعادل در اصول قانون اساسی با استفاده از روش تحلیل‌محتوا مشخص شده است. در پایان پژوهش الگوی حاصل از تحلیل محتوا که به تأیید خبرگان رسیده است، ترسیم شد.

سید محمد میر محمدی, سید مهدی الوانی, حامد زینعلی
PDF
15-40
محیط فوق رقابتی فعلی، نه تنها بر ساختار رقابتی اجزاء آن بلکه بر ساختار مدیریتی سازمان­ها نیز فشار فزاینده‌ای را وارد می­سازد؛ چالش­هایی که شرکت­ها را وادار می­سازد به کاهش هزینه در طول زنجیره تامین بپردازند. در این راستا، سیستم­های برنامه­ریزی منابع سازمانی به­صورت روزافزون مورد کاربرد شرکت­ها و سازمان‌های مختلف در سراسر جهان، واقع می­شود. علی­رغم چنین اقبالی، میزان شکست پروژه­های پیاده­سازی ERP ها در سازمان­ها بالاست و گزارش­های متعددی بر این موضوع صحه گذاشته­اند. از این­رو، فرآیند ارزیابی آمادگی سازمان، پیش از پیاده­سازی  ERPاز جایگاه مهمی در سازمان­ها برخوردار است. این تحقیق تلاش دارد تا با ارائه یک چارچوب ارزیابی جدید، ضمن ارزیابی آمادگی سازمان، نواحی مسئله­زای سازمان را تشخیص داده و سازمان را به اخذ راهبردهای اقتضائی آماده­سازی رهنمون سازد. علاوه بر آسیب­شناسی و جنبه­های مدیریت مخاطرات در مدل ارائه­شده، برقراری پیوند میان وضعیت ارزیابی­شده سازمان و مجموعه استراتژی­های اقتضائی قابل اخذ جهت آماده­سازی سازمان، از دیگر خلأهایی است که این پژوهش سعی در پوشش آن دارد. به­منظور عینی­سازی مدل پیشنهادی، این مدل با استفاده از روش پانل خبرگان در سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین به‌عنوان یک مورد کاوی مناسب از سازمان­های خدماتی دولتی چندتخصصی، اعمال و نتایج آن مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفت. کاربست این مدل نشان داد که سازمان مورد مطالعه با مسائلی در ناحیه تاکتیکال- سازمانی در بین نواحی ششگانه مدل پیشنهادی، مواجه است. این نتیجه، بیانگر فقدان مخاطرات راهبردی شروع پروژه پیاده‌سازی و تمرکز مسائل محتمله در نواحی غیر راهبردی مرتبط با بهسازی ساختار نَرم سازمان (منابع انسانی و مدیریت عوامل نگرشی کارکنان) است
امین عمید, پیمان محمدی, بهروز قلیچ لی
PDF
41-67
گسترش نقش فناوری اطلاعات در کسب­وکارها و زندگی بشر، نگرانی­های اخلاقی از عوارض این تکنولوژی نوظهور را افزایش داده است. اخلاق در فناوری اطلاعات به­طور گسترده‌ای مسائل مربوط به مالکیت فکری، دسترسی، حریم خصوصی و امنیت را بررسی می‌کند. هدف از پژوهش حاضر بررسی عوامل اثرگذار بر رعایت اخلاق فناوری اطلاعات است. مدل پژوهش بر اساس تئوری رفتار برنامه­ریزی­شده توسعه یافته و متغیر جنسیت به­عنوان متغیر تعدیل­گر در نظر گرفته شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر روش گردآوری اطلاعات توصیفی ـ پیمایشی و از نظر ارزیابی روابط بین متغیرهای پژوهش از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش، شامل دانشجویان دانشگاه­های تهران و شهید بهشتی است. جمع‌آوری داده­های پژوهش با استفاده از پرسشنامه و به روش توزیع تصادفی در دسترس در بین اعضای جامعه پژوهش صورت گرفت. مجموعه فرضیه­ها با استفاده از مدل­یابی معادلات ساختاری آزمون شد. یافته­های پژوهش نشان داد که سیستم اعتقادی، ارزش­های شخصی، محیط شخصی، خودباوری و محیط قانونی به­طور غیرمستقیم و نگرش، هنجار ذهنی و نیّت رفتاری به­طور مستقیم بر رعایت اخلاق اطلاعات تاثیر مثبت و معنا‌داری دارند و جنسیت دانشجویان برخی از این روابط را تعدیل می­کند
سید محمدباقر جعفری, فاطمه شمسی
PDF
69-87

چكيده

     مديريت جهادي از جمله مفاهيمي است كه به واسطه ضرورت‌هاي انقلاب اسلامي شكل گرفته و آثار و بركات فراواني را در ساليان گذشته نصيب كشور کرده است. امروزه، با گسترده‌شدن عرصه دشمني استكبار از سويي و جهت‌گيري رو به پيشرفت «جمهوري اسلامي ايران» از سوي ديگر، احساس نياز به بهره‌گيري از الگوهاي شكل‌گرفته در اين مسير افزايش يافته است؛ از اين‌رو هدف از اين پژوهش، شناسایی اصول حاكم بر مديريت جهادي با تحليلي كيفي از تجربه مديريت جهادي در كشور است؛ بنابراین با نگاهي گسترده‌تر به مفهوم مديريت جهادي و پيگيري آن در عرصه‌هاي مختلف اقتصادي، صنعتي، نظامي و غیره تلاش شده است تا با بهره‌گيري از تجربه‌های فعلان اين حوزه‌ها، اصول كلي حاكم بر مديريت جهادي تبيين شود. پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع پژوهش‌های توسعه‌ای است که با روش کیفی تحلیل مضمون مصاحبه‌های عمقی با 12 نفر از خبرگان انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که آرمان‌گرایی واقع‌گرايانه در مدیریت جهادی، شامل مضامین اصلی مدیریت دانش، نگاه غیر‌ماشینی یا انسانی به نظام‌سازی، رهبری و نه اداره، نوآوری، عدم‌تقلید، نگاه سیستمی، آرمان‌خواهی و چشم‌انداز وسیع و عمیق است.

محمد مهدی علی شیری, روح الله تولایی, مجتبی بیدی
PDF
89-109

چکیده

     مقاومت در برابر تغییر، پدیده­ای است که مجریان تغییر را به تکاپو برای شناسایی چیستی، چرایی، چگونگی و نحوة مدیریت آن وامی­دارد. این پژوهش با هدف رسیدن به درکی عمیق‌تر دربارة این پدیده از منظر کارکنان (اعضای هیئت­علمی و غیرهیئت­علمی) یک دانشگاه دولتی انجام شده است. راهبرد پژوهش، پدیدارشناسی هرمنوتیک و مشاركت‌كنندگان در آن، کارکنان دانشگاه یاد شده بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری نوعی، انتخاب و داده­های کیفی از آنها به وسیلة ابزار مصاحبة باز تا مرحلة اشباع نظری گردآوری شده بود. برای تحلیل داده­ها از نرم­افزار Maxqda استفاده شد. یافته­های پژوهش نشان داد که شش دسته عوامل فردی، شغلی، گروهی، مدیریتی، سازمانی و محیطی در بروز مقاومت در برابر تغییر در این سازمان اثر دارند؛ همچنین بر اساس یافته­های پژوهش مشخص شد اعضای سازمان از لحاظ گونه­شناسی مقاومت در برابر تغییر، به چهار گونة ستادی‌های پیشکسوت، نوپا، وابسته و صفی‌ها تقسیم می­شوند
مصطفی هادوی نژاد, حامد صفی خانی
PDF
111-135

چکيده

     در عصر اطلاعات يکي از مباحث فراروی مهندسي سازماني، فرآيندمحوري كسب­وكار است. شناخت مديران عالي از فرايندهای سازمان و اندازه­گيری سطح بلوغ فرآيندمحوري كسب­وكار از مباحثي است که پژوهش­های متعددي در چند سال اخير به خود اختصاص داده است. در اين پژوهش، ابتدا ضرايب اهميت ابعاد و شاخص­هاي فرآيندمحوري كسب­وكار تعيين شده است. در مرحله بعد امتياز ميزان شاخص‌هاي فرايندمحوري در بانک­های تجاري دولتي ايران محاسبه شد و با توجه به ضرايب اهميت شاخص­ها، ميزان فرايندمحوري در بانک­های تجاري دولتي ايران سنجيده شده است. نتايج پژوهش حاضر نشان مي­دهد که ميزان فرايندمحوري در بانك­هاي تجاري ـ دولتي ايران كمتر از 50 درصد است. بيشترين ميزان فرايندمحوري با 29 درصد به بعد «باورها و نگرش­ها» و کمترين آنها به ميزان 5/7 درصد به بعد «بهره­وري» فرايند تعلق گرفته است.

کریم بیات, عادل اذر
PDF
137-155

 

چکیده

     یکی از عوامل مؤثر بر کارایی و اثربخشی در هر سازمان، فرهنگ سازمانی است. فرهنگ سازمانی سیستمی از ارزش­های مشترک است که سازمان را از سازمان‌های دیگر متمایز می‌سازد. این ارزش­ها می­توانند تعهد را در میان کارکنان ایجاد نمایند. پژوهش حاضر به بررسی تأثیر و نقش ارزش­های سازمانی در ايجاد تعهد سازماني در بانك ملت می­پردازد. روش پژوهش، توصیفی- پيمايشي و از نوع همبستگی است. جامعه آماری، کارکنان بانک ملّت شهرستان تهران و روش نمونه‌گیری طبقه­اي تصادفي است. با استفاده از پرسشنامه استاندارد، نظرات 278 نفر از کارمندان در سطح شهرستان تهران جمع‌آوری و جهت تحلیل داده­ها از مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته­ها نشان می‌دهد، از بين ابعاد چهارگانه ارزش­هاي سازماني، بُعد روانی مشتمل بر شاخص رشد و تعالی سازمانی و بُعد عاطفی مشتمل بر عزّت­نفس سازمانی و روابط سازمانی بر تعهد کارکنان تأثیرگذار هستند؛ امّا بُعد معنوی مشتمل بر خدمت­رسانی، بالندگی سازمان و انسجام درونی و بُعد فیزیکی مشتمل بر بقای سازمانی بر تعهد کارکنان بی‌تأثیر است. نتایج، فرضیه اصلی پژوهش را مبنی بر وجود رابطه معنی‌دار بین ارزش­های سازماني و تعهد سازماني تأیید می‌کنند
عباسعلی رستگار, علیرضا موتمنی, امین همتی
PDF
157-179