دوره 5, شماره 2

تابستان1393

فهرست مطالب

مقالات

چکیده

     هر نظام سیاسی با هر نوع ایدئولوژی سیاسی از نوعی دستگاه حکمرانی ملی برخوردار است. رکن اصلی این دستگاه، خط مشی­های عمومی هر کشوری است. بسته به نوع دستگاه به جوهره خطمشی‌های عمومی (عقلایی، سیاسی، گفتمانی، نهادی، آشفته) حضور یا کمرنگی حضور مردم در تصمیم­گیری­های ملی نمود می‌یابد. از این رو میزان مشارکت مردم یا مشارکت کم مردم خود ره‌آورد چنین خط‌ مشی­هایی است. دعوت مردم به سکوت در قبال برخی از موضوع‌های ملی از قبل پیام­هایی که خط مشی‌های عمومی ابلاغ می­کنند، جنبه عملی به خود می­گیرد. از این رو در همه کشورها بنا به ماهیت نظام سیاسی و خط مشی­های عمومی آن­ها درجه­ای از سکوت ملی وجود دارد. بی­تردید کمرنگ شدن حضور مردم (افزایش سکوت ملی) تبعات منفی­ای برای نظام­های سیاسی در پی خواهد داشت. مقاله حاضر برای نخستین بار با توسل به نوعی پژوهش کیفی تلاش کرده است تبعات سکوت ملی برای نظام­های سیاسی را واکاوی و رهنمودهایی برای نظام جمهوری اسلامی ایران ارائه دهد.

حسن دانایی‌فرد, معصومه مصطفی‌زاده, محمدرضا صادقی
PDF

 

     به ثمر رساندن کارها با استفاده از روش تیمی، ظرفیت‌های بالقوه ای را برای بهره‌برداری کامل از توانایی‌های منابع انسانی در اختیار می‌گذارد. امروزه در جوامع مختلف شواهد فراواني از موفقیت‌های چشمگير کار تیمی وجود دارد و بسياري از سازمان‌ها نيز به پيروي از اين تجربه‌ها، اقدام به انجام فعالیت‌هایی در راستاي تشكيل تیم‌های كاري نموده‌اند. هدف این پژوهش تبیین عوامل سازمانی موثر بر اثربخشی تیم‌های کاری می‌باشد. جامعه آماري این پژوهش کارکنان شرکت مدیریت منابع آب و نیروی ایران که در پروژه‌های عمرانی این شرکت فعالیت می‌کنند، هستند. از این تعداد با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب با حجم، نمونه‌ای به تعداد 185 نفر انتخاب شدند. داده‌های پژوهش با استفاده از پرسشنامه‌های محقق ساخته، پس از بررسی روایی و پایایی پرسشنامه‌ها جمع‌آوری شد. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان می‌دهد به منظور نیل به اثربخشی تیم‌های کاری می‌بایست در سطح سازمان ارزش‌های فرهنگی و ابعاد ساختار سازمانی در راستای حمایت از کار تیمی قرار داشته باشند تا از این طریق سیستم‌های سازمانی نیز با توجه به الزامات و شرایط کار تیمی طراحی شوند. این امر بر فرایندهای تیم تأثیر گذاشته و از این طریق اثربخشی تیم کاری را در سازمان بهبود می‌بخشد. روابط بین مؤلفه‌های یادشده نیز در بخش تحلیل آماری و آزمون مدل پژوهش نشان داده شده است.  

مریم طهرانی, اکرم هادیزاده مقدم, غلامعلی طبرسا, محمدرضا حمیدی‌زاده
PDF

چکیده

     امروزه فساد در بخش دولتی معضل و چالشی قابل توجه است که مدیران و سران کشورها را بر آن داشته که درصدد یافتن راه‌حلی برای کاهش فساد برآیند. از سویی دیگر، قابلیت‌های فناوری اطلاعات منجر به شکل‌گیری مفاهیمی مانند دولت الکترونیک شده است که می‌تواند به عنوان گزینه‌ای در راستای شفاف‌سازی و کاهش فساد اداری سازمان‌های دولتی مطرح باشد. در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی رابطه دولت الکترونیک و شفافیت و کاهش فساد اداری می‌پردازد. در این راستا کاربردهای فناوری اطلاعات در سازمان‌های دولتی نیز مطالعه خواهد شد. نتایج به‌دست آمده از بررسی‌های این پژوهش نشان می‌دهد که توسعه دولت الکترونیک در کشورها موجب افزایش شفافیت و کاهش فساد در فعالیت‌ها و اقدامات دولت می‌گردد.

علی عبدالهی*،, نازنین توکلی جوشقانی
PDF

     امروزه در عصر اطلاعات، سازمان‌های تولیدی و خدماتی به دلیل فشارهای رقابتی و گسترش بازار با چالش‌های متعددی در حوزه کسب و کار مواجه شده‌اند. لذا برای مواجه شدن با این چالش‌ها ناگزیر به ایجاد تغییرات اساسی در فرآیندهای کسب و کار خود به منظور ایجاد ارزش افزوده بیشتر و حذف فعالیت‌های فاقد ارزش از زنجیره ارزش خود هستند. اين پژوهش به بيان ساز و كار و نحوه بازطراحي، پياده سازي، اجراي طرح بازمهندسی و در نهایت ارزیابی کیفی فرآيند نظام پيشنهادهاي شركت بهره برداري متروي تهران مي پردازد. به منظور اجراي پروژه بازمهندسی از متدولوژي تركیبي PIP و                  همر- چمپي و راهکارهای برتر بهره گرفته شده است. این پژوهش در زمره پژوهش‌های توصیفی و کاربردی محسوب می‌شود و داده های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، مشاهده‌ی محیط کاری و مصاحبه با متخصصین حوزه‌ی فرایند جمع‌آوری شد. در طراحی فرایند جدید از مجموعه ای از راهکارهای برتر از جمله حذف وظایف غیرضروری، توالی مجدد،کاهش تعداد افراد درگیر، افزایش مهارت تخصصی نیروها، ادغام دو یا چند وظیفه، افزایش کنترل، خودکارسازی و اتوماسیون وظایف و استفاده از تکنولوژی کامل، استفاده شده که در نهایت منجر به بهبود شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد شامل افزایش مشارکت پرسنل شرکت در نظام پیشنهادها، افزایش رسیدگی به پیشنهادها، افزایش اجرایی شدن پیشنهادهای پذیرفته شده، افزایش کارایی و بهره وری و کاهش مدت زمان فرایند رسیدگی به پیشنهادهای کارکنان شده است. تاثیرات راهکارهای برتر به وسیله‌ی فاکتورهای ارزیابی به صورت کیفی ارائه شده است.

سید حسین سیادت, الهام مظاهری
PDF
هدف این پژوهش بررسی ابعاد بازاریابی داخلی در خدمات اطلاعاتی و دانشی و تاثیر آن بر تعهد و رفتار شهروندی سازمانی است. جامعه آماری پژوهش کارکنان واحدهای اطلاع‌رسانی مرکزی دانشگاه­های دولتی شهر تهران است. برای این منظور از پرسشنامه محقق­ساخته که دارای چهار بعد توانمندسازی، آموزش و توسعه، ارتباطات و انگیزش است برای بررسی بازاریابی داخلی، از پرسشنامه تسای (2008) برای بررسی تعهد سازمانی و برای رفتار شهروندی سازمانی از پرسشنامه هیل (2002) استفاده شد. تاثیر بازاریابی داخلی بر تعهد سازمانی و تاثیر تعهد سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی تایید و تاثیر بازاریابی داخلی بر رفتار شهروندی سازمانی رد شد، ضمن اینکه تعهد سازمانی به عنوان متغیر میانجی شناخته شد.
فاطمه احمدپور, محمد رضا اسمعیلی گیوی, فاطمه فهیم‌نیا
PDF
چالش­های محیطی در عصر حاضر سازمان­ها را وادار نموده که همواره در جستجوی راه­هایی به‌منظور حفظ و بقای خود باشند. سازمان­ها به­منظور پاسخ به تغییرات محیطی به کارکنان توانمندتر از گذشته نیاز دارند،. یکی از عوامل زمینه­ای که می­تواند نقش به‌سزایی در توانمندسازی کارکنان داشته باشد، متغیر اعتماد می­باشد. به زعم توماس و ولتهاوس (1990) توانمندسازی نه تنها از ارزیابی فرد از وظایف کاری خود منتج می­شود بلکه به عوامل زمینه­ای مثل تعامل کارکنان با سرپرستان، همکاران و مرئوسان نیز بستگی دارد. پژوهش حاضر پیرامون بررسی نقش اعتماد درون­سازمانی در افزایش توانمندسازی روانشناختی کارکنان صورت گرفته است. جامعه آماری شامل 730 نفر از کارکنان اداره کل امور مالیاتی استان گیلان و نمونه آماری شامل 155 نفر می­باشد. در تحقیق حاضر از روش نمونه­گیری خوشه­ای دو مرحله­ای استفاده گردیده است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه است. جهت تحلیل داده­ها از تکنیک‌های آماری رگرسیون چندگانه به روش گام به گام استفاده شده است. نتایج حاصل از تحلیل اطلاعات حاکی از این است، از سه مؤلفه اعتماد درون­سازمانی، ابتدا اعتماد جانبی و سپس اعتماد نهادی بیشترین نقش را در توانمندسازی روانشناختی داشته به‌طوری که در مجموع 35 درصد در تبیین توانمندسازی روانشناختی کارکنان نقش داشته­اند. در تحلیل رگرسیون چندگانه، اعتماد عمودی نقشی در توانمندسازی روانشناختی نداشته است.
محمدصادق حسن زاده, تورج حسن‌زاده*, سپیده یوسفی‌مقدم
PDF

چکیده

     محيط کسب‌وکار مبتني بر دانش، در بسياري از کشورهاي جهان مستلزم يک مدل و نامگذاري جديد است که در برگيرنده دارایی‌های ناملموس باشد در اين وضعيت، مفهوم نوظهور"سرمايه فکري" توجه روزافزوني را به خود جلب کرده است. سرمايه فکري شامل دانش، اطلاعات، دارایی فکري و تجربه است که می‌تواند براي ايجاد ثروت‌آفريني مورد استفاده واقع شود. در اين ميان تلاش براي توسعه اين سرمايه به منظور ارتقاء رقابت‌پذیری سازمان‌ها ضروري به نظر می‌رسد. تحقيق حاضر تأثیر مديريت دانش را در ارتقاء سرمايه فکري در شرکت قطارهاي مسافري مورد سنجش قرار می‌دهد. در اين مطالعه تأثیر ميان قابليت مديريت دانش بروي ارتقاء سرمايه فکري در شرکت قطارهاي مسافري رجاء بر مبناي مدل ترزا براي سنجش قابليت مديريت دانش و همچنين مدل بنتيس براي سنجش سرمايه فكري، مورد سنجش قرار گرفته است. نتايج تحقيق بيانگر وجود تأثیر مثبت و معنی‌دار عامل مذکور بر ارتقاء سرمايه فکري می‌باشد. به منظور تحليل اطلاعات از نرم‌افزار SPSS استفاده گرديد.

بهروز قلیچ لی, علی اوتارخانی, فرانک مطلبی
PDF