دوره 5, شماره 3

پاییز1393

فهرست مطالب

مقالات

با رويکرد کارت امتيازي متوازن

روح‌الله تولایی*، سجاد شکوهیار**[1]

چکیده

مدیریت می‌تواند در اشکال گوناگونی خود را نشان دهد؛ اما زمانی می‌تواند دستاوردهای بزرگ مورد انتظار را تحقق بخشد که این مدیریت با مؤلفه‌های جهادی همراه باشد. در صورتی که مدیریت خردمند با رویکرد جهادی به هدایت سازمان بپردازد می‌تواند علاوه بر اهداف مالی به اهداف غیرمالی و متعالی سازمانی نیز نائل گردد. از سوی دیگر رویکرد مدیریت جهادی به عنوان یک رویکرد مدیریتی نیازمند شناخت بهتر توسط سازمان‌های ایرانی می‌باشد. تحلیل و ارزیابی هر رویکرد مدیریتی لازمه شناخت و تبیین بهتر آن رویکرد می‌باشد. لذا هدف این تحقیق، شناسایی و ارزیابی مؤلفه‌های کلیدی مدیریت جهادی بر عملكرد سازمانی با استفاده از کارت امتیازی متوازن (BSC) می‌باشد. در این تکنیک علاوه بر شاخص مالی سه شاخص مشتري، فرایندهاي کلیدي و رشد و یادگیري جهت ارزیابی عملکرد سازمان مورد بررسی قرار می‌گیرد. هنگامی‌که هم شاخص‌های مالی و هم شاخص‌های غیرمالی مورد بررسی قرار گیرد، سازمان ترغیب می‌شود تا هم اهداف مالی و هم غیرمالی را دنبال نموده و میان منافع بلندمدت و کوتاه مدت سازمانی تعادل برقرار شود. در این تحقیق با استفاده از تحقیقات پیشین و تکنیک دلفی  شاخص‌های کلیدی عملكرد در مدیریت جهادی توسط خبرگان و مدیران شهرداری تهران و همچنین اساتید حوزه و دانشگاه شناسایی‌شده و سپس با به کار بستن روش ارزیابی کارت امتیازی متوازن، شاخص‌های موثر در هر یک از مناظر چهارگانه طبقه‌بندی شده است. در ادامه از روش  AHP برای مشخص نمودن اهمیت هر یک از ابعاد چهارگانه کارت امتیازی متوازن و همین طور ارزیابی مؤلفه‌های عملکردی شناسایی‌شده مدیریت جهادی استفاده شده است. در نهایت مشخص شده که در هر بعد، کدام مؤلفه‌ها بیشترین اهمیت را دارا می‌باشند و از میان ابعاد چهارگانه کارت امتیازی متوازن کدام ابعاد بیشترین اهمیت و بیشترین میزان تأثیرپذیری را از مؤلفه‌های مدیریت جهادی نسبت به سایر ابعاد دارد.


تاریخ دریافت مقاله: شهریور 1393، تاریخ پذیرش مقاله: مهر 1393.

* استادیار، دانشگاه شهید بهشتی.

** استادیار، دانشگاه شهید بهشتی (نویسنده مسئول).

E-mail: s_shokouhyar@sbu.ac.ir

روح‌الله تولایی, سجاد شکوهیار
PDF

 

چکیده

     مديريت جهادي در سال‌های اخير تبديل به سبك مورد نظر براي حل بسياري از بحران‌هايي كه كشور با آن مواجه است شده است. از اين‌رو، مهياسازي زمينه‌هاي مورد نياز براي پياده‌سازي اين سبك مديريتي، تبديل به يكي از دغدغه‌هاي علمي در حوزه مديريت شده است. در اين ميان، شايستگي‌هاي مديران جهادي به عنوان يكي از مهم‌ترین زيرساخت‌هاي لازم در توسعه اين نوع از مديريت شناخته شده است. از اين‌رو، شناسايي شايستگي‌هاي اثرگذار بر اين سبك از مديريت مي‌تواند كمك شاياني به شكل‌گيري و توسعه آن در حوزه‌هاي مختلف نمايد. در اين پژوهش، شايستگي‌هاي مديريتي مورد نياز براي مديران جهادي، بر اساس تحليلي كيفي مورد شناسايي قرار گرفته است.

اسد الله گنجعلی, محمدمهدی علی شیری, مجتبی بیدی
PDF

چکیده

     مدیریت جهادی به عنوان یک الگو و مدل مطلوب و سازگار با الگوی اسلامی و ایرانی پیشرفت تا کنون بارها از سوی مقام معظم رهبری مطرح شده است چرا که مدیریت جهادی هم ویژگی‌های اثباتی و ایجابی دارد و هم می‌توان برای آن مرزهای معین و مشخصی با الگوهای متعارف و رایج مدیریتی در جهان قائل شد و نکته دیگر توجه به مزیت مطلق الگوی مدیریت جهادی که از یک سو مبتنی و متکی بر علم، تجربه، مهارت و تخصص است و از سوی دیگر مستظهر به توکل و اعتماد به خداوند متعال و با نیت قرب الی الله پیش می رود.  شهرداری  به عنوان یک نهاد عمومی بودجه بسیار زیادی را جهت انجام امور مربوطه به خود اختصاص می‌دهد. لذا استفاده از رفتار شهروندی سازمانی و کمکی کارکنان کمک بسیار زیادی به انجام امور و کارآیی بهتر سازمان دارد. همچنین مدیران شهرداری با آگاهی از چگونگی وضعیت رفتار شهروندی سازمانی کارکنان به تقویت این رفتار و دستیابی به عملکرد بالاتر خواهند رسید. سؤال اصلی تحقیق عبارت است از اینکه آیا مدیریت جهادی بر رفتار شهروندی تأثیر دارد؟ و ابعاد این تأثیرات چیست؟ پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مدیریت جهادی شهرداری تهران بر رفتار شهروندی سازمانی می‌باشد و داده‌های مورد نیاز برای تحلیل این ادعا با استفاده از ابزار سنجش پرسشنامه محقق ساخته که با نظر اساتید و سوابق تحقیق تالیف شده و طبق شاخصه‌های مدیریت جهادی تنظیم گردیده به دست آمده است. ایده اصلی بکار رفته در این تحقیق طراحی مدلی محقق ساخته از تجمیع مدل پورتر و ادبیات موجود مدیریت جهادی است. در مدل مفهومی پژوهش فوق به دنبال معرفی و سنجش شاخصه‌های مدیریت جهادی در سازمان هستیم و با اندازگیری میزان آن‌ها توسط مشتریان شهرداری، معیاری برای رفتار شهروندی سازمانی شکل می‌گیرد که بیانگر بهره‌وری
علی نجاتبخش اصفهانی, ارمان باقری, احمد یاوری
PDF

 

 

طراحی و تبیین الگوی تصمیم­گیری مدیران جهادی

 

مسلم باقری*، محسن جاجرمی‌زاده**،مهرداد کیانی***[1]

 

چکیده

     در چند سال اخیر و با شدت یافتن تحریم‌های اقتصادی یک جانبه و غیرانسانی غرب علیه جمهوری اسلامی ایران، مقام معظم رهبری بحث اقتصاد مقاومتی را مطرح ساخته و آن را یک روش مهم و مناسب در تغییر مسیر حرکت اقتصادی کشور برای غلبه بر این فشارها عنوان کرده­اند. اقتصاد مقاومتی، الگویی بومی برای حل مسائل اقتصادی کشور است که بر اساس آن نظام اقتصادی کشور با هدف ایجاد ثبات، پایداری و آرامش در اقتصاد، اصلاح و متحول می­شود و این مهم به وجود نمی­آید مگر با مدیریت درست و کارآمد و همچنین بازنگری در ساختارهای اقتصادی و مالی و مهم‌تر از همه نگاه آمایشی به محدودیت­ها و ظرفیت­های کشور، چه در عرصه داخلی و چه در عرصه بین­المللی که لازمه همه آن‌ها مدیریت جهادی است. مدیریت جهادی تأمین­کننده و لازمه اقتصاد مقاومتی بوده و در واقع مکمل آن می‌باشد؛ و از آنجا که تصمیم­گیری از مهم‌ترین مسائل در کلیه فعالیت­ها و اقدامات مدیران بوده و تصمیم­گیری مناسب از علل موفقیت هر سازمان و نهادی می­باشد لذا شناخت الگویی که مدیران بتوانند بر پایه آن اقدام به تصمیم­گیری جهادی نمایند ضروری می­باشد. لذا این پژوهش با این هدف و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی به بررسی ادبیات موجود (اعم از مقالات و کتب علمی، سخنان مسئولان و اندیشمندان کشور و دیدگاه‌های فعالین حوزه جهاد سازندگی در سال‌های ابتدایی و دوران دفاع مقدس) در این حوزه پرداخته و بر مبنای آن اقدام به طراحی مدل الگوی تصمیم‌گیری مدیران جهادی در 35 شاخص و در 4 دسته کلی پیش­فرض­های تصمیم‌گیری، اصول تصمیم‌گیری، ویژگی‌های تصمیم­گیرنده و فرآیند تصمیم­گیری نموده است که پیش‌فرض‌ها شامل توجه به منافع ملی، داشتن روحیه خدمتگذاری، تمرکز بر کاهش هزینه­ها، تمرکز بر ویژگی­ها و محرومیت­های منطقه، اعتمادبه‌نفس ملی، تمرکز بر مأموریت‌ها و رسالت­ها و تمرکز بر نتایج و اصول تصمیم­گیری شامل حفظ کرامت انسانی، ضابطه‌گرایی، حساسیت نسبت به بیت­المال، عدالت گرایی، امانت­داری در تصمیمات، توجه به زیردستان و کارکنان، شهروندگرایی، عدم تمرکز در تصمیم­گیری­ها و نظم­گرایی می­باشد. همچنین از جمله ویژگی‌های تصمیم­گیرندگان می­توان به غلبه انگیزه­های معنوی بر انگیزه‌های مادی، مسئولیت­پذیری، وفاداری سازمانی، قناعت، التزام شغلی، تواضع، انعطاف­پذیری، سخاوت، داشتن روحیه ایثار، داشتن روحیه قدرشناسی، داشتن روحیه عفو و گذشت، داشتن سعه‌صدر، اخلاص و بصیرت اشاره کرد و در نهایت فرآیند تصمیم­گیری عبارت است از مسئله یابی از طریق مشاهده مستقیم، تصمیم­گیری مشارکتی، قاطعیت در تصمیم­گیری، توکل و انسجام ارزشی اعضای تیم

تاریخ دریافت مقاله: شهریور 1393، تاریخ پذیرش مقاله: مهر 1393.

* دانشیار، دانشگاه شیراز (نویسنده مسئول).

E-mail: bagherimoslem@shirazu.ac.ir

** دانشیار، دانشگاه شیراز.

*** دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.

مسلم باقری, محسن جاجرمی‌زاده, مهرداد کیانی

 

     تحقق اهداف متمايز و متعالي انقلاب اسلامی در راستاي رشد و كمال آحاد جامعه و بسط عدالت، منوط به استفاده از الگوي مدیریتی متناسب با آن است. چنين الگويي برخاسته از مباني منحصر به فردي است كه با مبادي ماده بنياد فكري و تمدني غرب در تعارض است. الگوي مديريتي و سازماني مطلوب براي مدل تمدني در افق انقلاب اسلامي، مبتني بر ارزش‌هاي الهي است. يكي از غني‌ترين مفاهيم و الگوهاي مديريتي مطرح در چارچوب كمال‏محور تمدن اسلامي، سبك "مديريت جهادي" است. این پژوهش کیفی به‌دنبال شناسایی و تبیین ابعاد مدیریت جهادی در قالب الگویی نظام‌مند و با بهره‌گیری از نظریه داده‌بنیاد می‌باشد. يافته‌هاي كيفي تحقيق به‌وسيله نرم افزار MAXQDA تحليل شده و نهايتا مدل پارادايمي مديريت جهادي تبيين مي‌شود. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که مدیریت جهادی دارای ابعاد اصلی ارزش، نگرش و رفتار در سطح فرد و فرهنگ، ساختار و فرآیند در سطح سازمان می‌باشد که خود به مقوله‌های فرعی تقسیم می‌شوند. سپس با توجه به نتایج به‌دست‌آمده شرایط علّی، مقوله محوری، زمينه، راهبرد، شرايط مداخله‌گر و پيامد مدیریت جهادی به روش نظریه داده بنیاد استخراج گرديده‌اند
میلاد شماعی کوپائی, محمد رضا اسمعیلی گیوی
PDF
پژوهش حاضر به بررسی رابطه استفاده از انواع رسانه‌ها با هویت اجتماعی و نگرش جهادی مدیران پرداخته است. جامعه مورد بررسی عبارت از مدیران رده میانی بانک سينا می‌باشد. ابزار مورد استفاده مشتمل بر پرسشنامه میزان استفاده از انواع رسانه‌ها، پرسشنامه 20 سؤالی هویت اجتماعی صفاری نیا و روشن و پرسشنامه 18 سؤالی نگرش جهادی می‌باشد. اهداف تحقیق عبارت از بررسی رابطه میزان استفاده از انواع رسانه‌ها با هویت اجتماعی و نگرش جهادی در مدیران بود که نتایج نشان داد میان میزان استفاده از انواع رسانه‌ها با هویت اجتماعی رابطه معناداری وجود دارد، اما میان استفاده از انواع رسانه‌ها با نگرش جهادی این رابطه معنادار نبود، اگرچه این رابطه نیز با تفکیک رسانه‌ها معنادار به دست آمد.
امید حضرتی, محمد اکبری محله کلائی
PDF
با توجه به اینکه بیشتر فعالیت‌های اقتصادی بانوان در بخش خانواده است؛ بنابراین زنان با مدیریت صحیح این بخش نقش مهمی در اصلاح الگوی مصرف و امور اقتصادی جامعه و خانواده بر عهده دارند. زنان نه تنها در خرید لوازم و مواد مصرفی نقش مهمی دارند، بلکه در درست مصرف کردن و همچنین نگهداری موارد مصرفی نیز باید مدیریت داشته باشند. اگر احساس وظیفه و حفظ سرمایه‌های کشور در زنان ایجاد شود، آنان در حفظ منابع ملی نیز تأثیر بسزایی دارند و این امر خودبه‌خود عاملی برای ایجاد الگوی مناسب مصرف برای نسل‌های بعدی خواهد بود. در همین راستا مقاله حاضر با هدف بررسی نقش جهادی زنان در محیط خانواده در جهت بهینه­سازی الگوی مصرف و ارائه راهکارهای مناسب انجام شده است. برای این منظور ابتدا به تبیین مفهوم مدیریت جهادی بهینه­سازی الگوی مصرف پرداخته شده است. این مقاله از نظر نوع هدف کاربردی بوده و با روش مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه عمقی با خبرگان انجام شده است. یافته­های این مقاله برخی از راهکارهای عملیاتی مدیریت جهادی در اصلاح الگوی مصرف را برای زنان را شناسایی نموده و همچنین برخی از موانع پیش روی خانواده در زمینه بهینه­سازی الگوی مصرف را ارائه می‌نماید
مریم حمیدزاده, سیده لیلا شمس‌آبادی, الهه همایون والا
PDF