دوره 2, شماره 1

بهار 1390

فهرست مطالب

علوم اجتماعی و رفتاری

پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان کاربست معیارهای نه گانه ی مدل تعالی سازمانی EFQM در دانشگاه به انجام رسید. در اين پژوهش ، از روش توصیفی از نوع پیمايشی استفاده شده است. بدين منظور، دانشگاه آزاد شهرکرد انتخاب و از میان جامعه ی آماری 7799 نفری دانشگاه، با روش تصادفی طبقه ای تعداد 822 نفر از اعضای هیأت علمی، کارکنان و دانشجويان بر اساس جدول مورگان به عنوان نمونه انتخاب شدند. همچنین 200 نفر از کارکنان سازمانهايی که با دانشگاه در ارتباط هستند بعنوان "افراد جامعه" به عنوان بخش ديگری از نمونه پژوهش منظور شدند. ابزار اندازه گیری عبارت از 3پرسشنامه ی محقّق ساخته بود. روايی ابزار به تأيید چند نفر از اساتید و کارشناسان آشنا به مدل EFQM رسید و پس از آزمون اولیه، پايايی پرسشنامه ها با روش آلفای کرونباخ 98/0، 74/0، 70/0 به ترتیب برای پرسشنامه های مربوط به اعضای هیأت علمی و کارکنان، دانشجويان، و افراد جامعه محاسبه شد. جهت تحلیل داده ها از آمار توصیفی شاخصهای میانگین، انحراف معیار، توزيع فراوانی و درصد توزيع فراوانی- و آمار استنباطی مشتمل بر تحلیل واريانس، شفه و دانکن استفاده شد. نتايج حاکی از آن است که بین میزان کاربست معیارهای مدل تعالی سازمانی EFQM در اين دانشگاه تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین میزان کاربست معیارهای مدل EFQM بدين صورت است: رهبری: 59 %؛ خطّ مشی و استراتژی: 75/63 %؛ کارکنان: 8/58 %؛ مشارکتها و منابع: 60 %؛ فرايندها: 8/57 %.؛ نتايج کارکنان: %2/62 ؛ نتايج مشتريان: 5/56 %؛ نتايج جامعه: 60 %؛ نتايج کلیدی عملکرد: 3/57 %. در مجموع اين دانشگاه از 1000 نمره ی مدل EFQM ، نمره ی 589 را کسب کرد.
غلامرضا شمس مورکانی, سمیرا میرزاپور
PDF
نشاط و شادماني، به عنوان يكي از مهم ترين نيازهاي بشري و به عنوان عاملي که در تقويت قواي رواني افراد تأثير بسزايي داشته و انسان را جهت مقابله با پيچيدگي ها و مشكلات دنياي امروز محيا مي گرداند؛ توجه بسياري از پژوهشگران، انديشمندان وحتي عوام مردم را به خود جلب نموده است و در اين ميان دين به عنوان زيربناي ارزشي در فطرت انساني، جايگاه ويژهاي براي بسط اين عنصر در روان آدمي دارد. مطالعه حاضر با درنظر داشتن بعد دين به عنوان شاخصي بسيار اثرگذار در زندگي تک تک افراد، درپي پاسخ به اين سوال اساسي است که آيا محوريت ديني بر ميزان شادي تاثيردارد. در جهت پاسخ به سوال پژوهش، نمونه آماري شامل 120 نفر کارمند از جامعه آماري کارکنان دانشگاه تهران به صورت تصادفي انتخاب و از پرسشنامه هاي استاندارد شادي و محوريت ديني براي گردآوري داده هاي پژوهش استفاده شد، که هر دو اين ابزار داراي روايي و پايايي مناسبي بودند (آلفای کرونباخ به ترتیب 89/0 و 78/0). تحليل مسير نشان داد که ميان محوريت ديني بروني- شخصي و شادي ارتباط معناداري وجود ندارد اما ارتباط معنادار و مثبتي ميان محوريت ديني دروني و بروني- اجتماعي با شادي وجود دارد.
حسن زارعی متین, مهدی سبکرو, سعید آیباغی اصفهانی, حمید رامین مهر
PDF
سازمان امور مالياتي، با هدف فراهم کردن موجبات اجراي مطلوب کليه برنامه ها و تكاليف مربوط به وصول ماليات و افزايش کارآيي نظام مالياتي و تمرکز کليه امور مربوط به اخذ ماليات در سازماني واحد، در سال 0981 به عنوان سازماني مستقل تشكيل شده است. بنابراين هدفهاي افزايش درآمدهاي مالياتي، کاهش هزينه هاي وصول ماليات، افزايش رضايت مندي مؤديان و ذينفعان نظام مالياتي، آموزش و توسعه منابع انساني و ارتقاي سلامت نظام اداري، مكانيزاسيون نظام مالياتي )ماليات الكترونيكي( و ارتقاي بهره وري براي اين سازمان در نظر گرفته مي شود. حال اين سؤال اساسي پيش مي آيد که آيا هدفهاي تشكيل سازمان از قبيل کارايي و اثربخشي نظام مالياتي، برآورده شده است. در اين مقاله با اجراي پژوهشي ميداني با کمك روش تحليل سلسله مراتبي به عوامل مؤثر بر رشد بهره وري و ساير هدفها مي پردازيم. نتايج حاکي از آن است که نسبت ماليات به توليد ناخالص داخلي و رضايت مندي مؤديان و ذينفعان نظام مالياتي و شاخص آموزش و توسعه منابع انساني و ارتقاي سلامت نظام اداري از سال تشكيل تا سال 1385 افزايش داشته است و ليكن هزينه هاي وصول ماليات نيز افزايش داشته است. در نهايت به اين جمع بندي مي رسيم که بهره وري تغيير چندان محسوسي نداشته است. ضمن اينكه سال 1383 حداکثر بهره وري براي سازمان بوده است.
محمد حسين پوركاظمي, حميد آسايش
PDF
از آنجايي كه سازمانها به صورت معمول از مكانيزمهاي كنترل )از قبيل قراردادها( براي مديريت ريسك روابط بين سازماني استفاده مي كنند، هدف اصلي اين پژوهش، بررسي ساير راهبردهاي متصور براي مديريت ريسك در روابط بين سازماني است. اين راهبردها، ايجاد روابط متوازن، ايجاد وابستگي متقابل و اعتماد سازي را در بر ميگيرند. به اين منظور، چند فرضيه و يك مدل پيشنهاد شده است. فرضيه هاي ارائه شده پيرامون اين راهبردها در يك نمونه آماري شامل مديران عالي 112 شركت و با بكارگيري پرسشنامه اي طراحي شده، مورد ارزيابي قرار گرفتند. تحليل داده ها با استفاده از تحليل رگرسيون و تفكيك نمونه ها انجام شد. نتايج تحليل رگرسيون نشان داد، عدم توازن قدرت، يك پيش بيني كننده مثبت براي ادارك ريسك رابطه اي محسوب مي شود. از طرف ديگر با تفكيك نمونه ها به دو دسته با مقادير بالا و مقادير پايين براي متغيرهاي اعتماد و وابستگي، نقش تعديل كننده متغير وابستگي و اعتماد در رابطه قدرت نامتوازن و ادراك ريسك رابطه اي تاييد شد. يافته هاي پژوهش، نشان مي دهد كه در كنار مكانيزمهاي كنترل بايد به ايجاد وابستگي متقابل، ايجاد اعتماد و ايجاد روابط متوازن در مديريت ريسك توجه كرد.
ابراهيم تيموري, مهدي فشاركي, افشار بازيار
PDF
هدف این مقاله، تعیین عوامل مؤثر و میزان اثر آنها بر رهبری خدمت گزار در بانک پارسیان است. روش تحقیق به کار رفته در این بررسی، بر حسب هدف،کاربردی؛ بر حسب نحدوه ی گردآوری داده ها، توصیفی تحلیلی از نوع همبستگی اي مدیری شعب)رؤيا و معاونین( بانک پارسیان در شهر تهران، با حجمی به تعداد 276 نفر جامعه ی آماری این تحقیق را تشکیل می دادند از این جامعه، نمونه ای به تعداد161 نفر به روش تصادفی طبقه ای و به شیوه ی انتساب متناسب بر اساس حوزه های شش گانه ی بانک انتخاب شد به کمک پرسشنامه ای که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفت ، داده هدای لازم در قالب 145 پرسشنامه ی تکمیل شده،گردآوری و از آزمون های همبستگی و t در بررسی ها استفاده شد. همچنین برای تست الگوی مفهومی پژوهش از تکنیک تحلیل مسیر معادلات ساختاری بهره گرفته شده و فرضیه ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که ارزش های سازمانی بر روی خدمت گزار اثری مستقیم، مثبت و معنادار و ساختار سازمانی بر روی آن اثری مستقیم، منفی و معنادار دارد از سویی نتایج حاصل از آزمون همبستگی بین متغیرهای اصلی پژوهش ، همبستگی منفی و معنادار ساختار سازمانی با دیگر متغیرها ارزشهای سازمانی جو سازمانی، کیفیت پیروان و همبسدتگی مثبت و معنادار بین تمامی دیگر متغیرها به صورت دو به دو را نشان می دهد.
علي اکبر فرهنگي, محمد رضا مهرگان, حسین دامغانیان
PDF
حكمت در لغت به معنی ژرف انديشی، ظرفيت قضاوت درست در مورد زندگی و درستی و پايداری قضاوت در انتخاب ابزار و اهداف می باشد. حكمت فراتر از داده، اطلاعات و دانش می باشد. حكمت فرايندی است كه به وسيله آن بين خوب و بد قضاوت می شود. حكمت خصيصه ای انسانی است. بررسی مطالعات مختلف وجود مؤلفه های آگاهی، اصول اخلاقی، ملاحظات اجتماعی و عمل را در حكمت تأييد می كند. هدف اين پژوهش تبيين مفهوم حكمت و مؤلفه های اصلی آن برای مديران با استفاده از نهج البلاغه و تحليل محتوا می باشد. فرضيه های پژوهش مبتنی بر رابطه اصول اخلاقی، آگاهی، ملاحظات اجتماعی و عمل با حكمت در نهج البلاغه و تأكيد نهج البلاغه بر حكمت، آگاهی، اصول اخلاقی، ملاحظات اجتماعی و عمل می باشد. 238 مورد از سخنان كوتاه حكمت آميز نهج البلاغه كه حاوی مضامين ياد شده بودند، جهت تحليل محتوای كمی و كد گذاری به عنوان جامعه آماری تعيين شدند. سپس كليه حكمت های منتخب مورد تحليل محتوا قرار گرفتند. مقولات تحقيق از نوع موضوعی بودند. نتايج تحليل نشان می دهد كه حكمت با اصول اخلاقی، آگاهی، ملاحظات اجتماعی و عمل رابطه دارد و حكمت و مؤلفه های اصلی آن در نهج البلاغه مورد تأكيد هستند. اصول اخلاقی بيشترين رابطه را با حكمت دارد و مهم ترين مؤلفه حكمت است. مهمترين شاخص حكمت، دانش می باشد و شكيبايی، مهم ترين شاخص اخلاقی از ديدگاه نهج البلاغه به شمار می آيد.
بهرام رنجبریان, سید محسن علامه, مجید رشید کابلی, محمود غلامی کرین
PDF
تفکر و تعقل ارزشمند و خلاق در اسلام، اساس ایمان و موجب سعادت ابدی است؛ ازاینرو شکل گیری و استمرار این تفکر وتعقل از مبانی و بسترهای فردی، خانوادگی ، اجتماعی و حکومتی برخوردار است که در این مقاله ، عمدتا، به دو محور فردی و خانوادگی پرداخته شده است.
ولي اله نقي پورفر
PDF