palette
    درباره نویسندگان

    محمدحسین زارعی
    عضو هیات علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
    ایران

    عضو هیات علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

    مهدي مرادي برلیان
    دانشجوي دوره دکتري حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
    ایران

    دانشجوي دوره دکتري حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

مفهوم و جایگاه اصل تناسب در حقوق اداري با نگاه ویژه به نظام حقوقی اتحادیه اروپایی
محمدحسین زارعی, مهدي مرادي برلیان

چکیده

تناسب به عنوان یک اصل کلیِ حقوقی در نظام هاي حقوقی مدرن، به دنبال این عقیده که شهروندان
باید در برابر دولت مورد حمایت قرار گیرند و مداخلات تنظیمی دولت بایستی متناسب با اهداف مورد
نظر باشد، ایجاد شده است. این اصل نخست در نظام حقوقی آلمان پذیرفته شد و پس از آن با
گسترش صلاحیت هاي اداري، به عنوان یکی از مبانی نظارت بر اعمال دولت، توسعه یافته است.
اصل تناسب که انعکاس صریحی در معاهدات اتحادیه اروپایی نداشته است، از سال 1950 میلادي در
زمره ي اصول کلی حقوق اتحادیه اروپایی قرار گرفت و توسط دادگاه هاي اتحادیه اروپایی در نظارت بر
اعمال نهادهاي اتحادیه و کشورهاي عضو به کار گرفته شد.
بر این اساس نخست مفهوم اصل تناسب و جایگاه آن در حقوق اداري، با نگاهی به نظام حقوقی
کشورهاي آلمان، فرانسه و انگلستان مورد بررسی قرار می گیرد؛ سپس با جزئیات بیشتري
وضعیت این اصل در ساختار حقوقی اتحادیه اروپایی تبیین می گردد.

Abstract
Proportionality was created as a general principle of law in modern legal
systems following the idea that citizens should be protected against
Government and that the regulatory interventions of Government should be
proportionate to the desired goals. This principle was recognized for first
time in the German legal system and then developed, as a ground of review
of governmental actions, with the expansion of administrative discretion.
Although the principle of proportionality has not been reflected in the EU
treaties clearly, it has been recognized as a principle of European
Community law since the 1950s and was applied in a review of EU
institutions and Member states actions by the EU courts. On this basis, in
this research the concept and status of the principle of proportionality in
Administrative Law is examined with regard to the legal systems of
Germany, France and UK and, then, the status of this principle within the
EU legal system will be examined in more detail.
Keywords:
Proportionality, Administrative discretion, Judicial review, Public ends,
European Union.

واژگان کلیدی
تناسب، صلاحیت اختیاري، نظارت قضایی، اهداف عمومی، اتحادیه اروپایی

منابع و مآخذ مقاله

منابع

فارسی

کتب

بیگ‌زاده، ابراهیم، حقوق سازمان‌های بین‌المللی، تهران: انتشارات مجد، چاپ اول، 1389.

تقی‌زاده انصاری، مصطفی، حقوق اتحادیه اروپا، انتشارات جنگل، چاپ اول، 1387.

شکوهی، مجید، حقوق رقابت بازرگانی در اتحادیه اروپا، نشر میزان، چاپ اول، زمستان 1381.

کاتبرت، مایک، حقوق اتحادیه اروپا، ترجمه بهروز اخلاقی، وحید اشتیاق، پرویز پرویزیان، موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، چاپ اول، بهار 1380.

کدخدایی، عباسعلی، ساختار و حقوق اتحادیه اروپایی، نشر میزان، چاپ اول، پاییز 1380.

مرکز مالمیری، احمد، حاکمیت قانون: مفاهیم، مبانی و برداشت‌ها، دفتر مطالعات حقوقی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، چاپ دوم، زمستان 1385.

مک لین، رابرت مک دونالد، حقوق اتحادیه اروپا، ترجمه مجید شکوهی، انتشارات بین‌المللی الهدی، چاپ اول، 1380.

مقالات

زارعی، محمدحسین؛ و مرکز مالمیری، احمد، «مفهوم و مبانی کنترل قضایی با تأکید بر نظام حقوقی ایالات متحده آمریکا»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 42، پاییز و زمستان 1384.

زارعی، محمدحسین، «حاکمیت قانون در اندیشه‌های حقوقی وسیاسی»، نامه مفید، شماره بیست و ششم، تابستان 1380.

زارعی، محمدحسین، «فرآیند مردمی شدن، پاسخ‌گویی و مدیریت دولتی»، مجله مجتمع آموزش عالی قم، سال سوم، شماره نهم، بهار و تابستان 1380.

زارعی، محمدحسین، «مروری بر قانون حقوق بشر 1998 انگلستان»، سالنامه ایرانی حقوق بین‌الملل و تطبیقی، شماره چهارم، 1387.

پایان‌نامه‌ها

محمدی ترکمانی، نورالدین، مطالعه تطبیقی مقررات ضد قیمت‌شکنی (آنتی‌دامپینگ) در اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، 1388.

محمودی، جواد، نظارت قضایی بر مقررات دولتی در انگلستان و فرانسه، رساله برای اخذ درجه دکتری حقوق عمومی، دانشگاه شهید بهشتی، تابستان 1389.

ملکوتی هشجین، سیدحسین، نظارت قضایی بر قانونمندی اعمال اداری: مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی انگلیس و ایران، رساله برای دریافت درجه دکتری حقوق عمومی، دانشگاه تهران، پردیس قم، تیر 1389.

مؤذنی، روح‌الله، اصول حقوق عمومی اقتصادی در ایران و فرانسه، رساله برای اخذ درجه دکتری حقوق عمومی، دانشگاه شهید بهشتی، بهار 1391.

منابع لاتین

Books

Anthony, G., UK Public Law and European Law, Hart Publishing, Oxford, 2002.

Brown, L. and S. Bell, J., French Administrative Law, Oxford University Press, 2003.

Cane, P., Administrative Law, Oxford University Press, 2011.

Chalmers, D. and Tomkins, A., European Union Public Law, Cambridge University Press, 2007.

Claude Piris, J., the Constitution for Europe, Cambridge University Press, 2006.

Craig, P., EU Administrative Law, Oxford University Press, 2006.

Craig, P. and de Burca, G., EU Law, Text, Cases and Materials, Oxford University Press, 2003.

Craig, P. and de Burca, G., The Evolution of EU Law, Oxford University Press, 1999.

De Burca, G., “ThePrinciple of Proportionality and its Application in EC Law”, (1993), 13 YEL 105, 113.

Horspool, M. and Humphreys, M., European Union Law, Oxford University Press, 2008.

H.Turk, E., Judicial Review in EU Law, Edward Elgar Publishing, 2009.

Jacobs, F., The Sovereignty of Law: The European Way, Cambridge university Press, 2006.

Kaczorowska, A., European Union Law, Cavendish publishing, 2009.

Le Sueur, A., Herberg, J., and English, R., Principles of Public Law, Cavendish Publishing, 1999.

Medhurst, D., A Brief and Practical Guide to EU Law, Blackwell Science Ltd, Third edition, 2001.

P. Singh, M., German Administrative Law in Common Law Perspective, Springer, 2001.

Reinisch, A., Essential Questions in EU Law, Cambridge University Press, 2009.

Senden, L., Soft Law in European Community Law, Hart Publishing, Oxford, 2004.

Sparkes, P., European Land Law, Hart Publishing, Oxford, 2007.

Steiner, J. and Woods, L., EU Law, Oxford University Press, 2009.

Sullivan, T. and Frase, R., Proportionality Principles in American Law, Oxford University Press, 2009.

Thomas, R., Legitimate Expectations and Proportionality in Administrative Law, Hart Publishing, Oxford, 2000.

Tridimas, T., The General Principles of EC Law, Oxford University Press, 1999.

Van Bogdandy, A. and Bast, J., Principles of European Constitutional Law, Hart Publishing, Oxford, 2006.

Ward, A., Judicial Review and Rights of Private Parties in EC Law, Oxford University Press, 2000.

Wolf, S., Briefcase on European Community Law, Cavendish Publishing, Second edition, 1999.

Articles

Andreescu, M., “Principle of Proportionality, Criterion of Legitimacy in the Public Law”, Lex ET Scientia. Juridical Series, Vol. 1, 2001.

Boyron, S., “Proportionality in English Law: A Faulty Translation”, Oxford Journal of Legal Studies, Oxford University Press, Vol. 12, No. 2, 1992.

Cohen, M., “Legal Transplant Chronicles: The Evolution of Unreasonableness and Proportionality Review of the Administration in the United Kingdom”, American Journal of Comparative Law, Vol. 58, 2010.

Craig, P., “Proportionality, Rationality and Review”, New Zealand Law Review, 2010.

Engle, E., “The History of the General Principle of Proportionality: An Overview”, Willamette Journal of International Law and Dispute Resolution, 2011.

Harbo, T., “The Function of the Proportionality Principle in EU Law”, European Law Journal, Vol. 16, No. 2, 2010.

Kessedjian, C., “Public Order in European Law”, Erasmus Law Review, Vol. 1, Issue 1, 2007.

Poto, M., “The principle of Proportionality in Comparative Perspective”, German Law Journal, Vol. 8, No. 9, 2007.

Porat, I. and Cohen, M., “American Balancing and German Proportionality: The Historical Origins”, International Journal of Constitutional law, Oxford University Press, Vol. 8, No. 2, 2010.

Takahashi, Y., “Proportionality- A German Approach”, AMICUS CURIAE, Journal of The Society for Advanced Studies, Issue 19, 1999.

Cases

Affish BV v. Rijksdienst voor de Keuring van Vee en Vless (Case C-183/95) [1997] ECR I-4315.

CE 19 Mai 1933 Benjamin Rec 541.

Commission v. European Central Bank (Case C-11/00) [2003] ECR I-7147.

Commission of the European v. French Republic (Case C-212).

Council of Civil Service Unions v. Minister for the Civil Service [1985] 1 Ac 374.

Commission v. Germany (Case C-427/85) [1989]2 CMLR 677.

Fromancais SA v. Fonds d’orientation et de Regulation des Marches Agricoles (FORMA) (Case 66/82) [1983] ECR 395.

International Potash Company v. Council (Case T-87/98)[2000] ECR II-3179.

Lebach case 1B v. R 536/72, 1973.

Rewe Zentrale v. Bundesmonopolverwaltung fur Branntwein (Case 120/78) [1979] ECR 649.

R v. Minister for Agriculture, Fisheries and Food, Ex P Fedesa (Case C-331/88) [1990] ECR I-4023.

R. v. Intervention Board for Agriculture Produce ( IBAP ) Ex parte E.D & F. Man (sugar) Ltd. (Case 181/84)[1985] ECR 2885.

R v. Secretary of State for the Home Department, Ex. P Brind [1991] 1 AC 696.

R v. Secretary of State for the Environment, Transport and the Regions [2001] 2 All ER 929,976.

R v. Secretary of State for the Home Department, Ex. P Daly [2001] 3 All ER 433.

R (On the Application of Profile Alliance) v. BBC [2003] UKHL 23.

Rutili v. Minister de l’ Interieur (Case 36/75) [1975] ECR 1219.

Van Binsbergen v. Bestuur van de Bedrijfsvereniging Metaalnijverheid (Case 33/74) [1974] ECR 1299.

Van Duyn v. Home Office (Case 41/74) [1975].

Verein fur Konsumenteninformation v. Commission (Case T-2/03) [2005] ECR II-01121.

International Documents

Consolidated Version of the Treaty on European Union and of the Treaty Establishing the European Community, Official Journal of the European Union 2006.

The European Code of Good Administrative Behaviour, Luxembourg: Office for Official Publications for European Communities, 2005.

Website

www.eur- Lex.europa.eu


DOI: http://dx.doi.org/10.22034/rj.v17i66.6149
ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.