palette
    درباره نویسنده

    عبدالله خدابخشی
    دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد
    ایران

    دکتری حقوق خصوصی، تهران، 1387

دو مسأله و یک انتخاب در حقوق داوری: عدالت یا اراده طرفین؟
عبدالله خدابخشی

چکیده

     قوانین، سهمی چندانی در داوری، در مقایسه با اراده اشخاص ندارند. دو طرف دعوا، به دنبال رفع اختلاف در مرجعی دیگر، با قواعدی دیگر هستند. از این رو، اصولاً قانون و به تبع آن، داور و دادرس (برای کنترل رأی داور یا قبول اصل داوری) باید آنچه را که طرفین اراده می کنند، بپذیرید. نقطه مقابل این اراده، مفهوم برتر عدالت است. دادگرایی نیز امری وجدانی است و از وجدان دادرس، به آسانی حذف نمی شود. در مواردی که این مفاهیم (اراده اشخاص و عدالت) در حالت تعارض قرار می گیرند، باید یکی را بر دیگری مقدم دانست. اما کدام یک مقدم است؟ باید به خواست غیرعادلانه و غیرمنصفانه اشخاص احترام نهاد یا مفهوم عدالت را از هجوم اراده های زودگذر، مصون نگهداشت؟ در این مقاله با تحلیل دو موضوع و نقل آرایی از رویه قضایی، مفهوم عدالت، مقدم بر اراده طرفین تلقی شده است.

واژگان کلیدی
داوری- عدالت- اراده طرفین قرارداد- کنترل قضایی- جرح داور

منابع و مآخذ مقاله

- ابن بابويه قمّى (شيخ صدوق)، محمد، من لا يحضره الفقيه، جلد 3، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم، چاپ دوم،‏ 1413 ه.ق.

- اسدى‏ حلى (علامه) حسن، تحرير الأحكام الشرعية على مذهب الإمامية، جلد 2، مشهد، مؤسسه آل البت علیه السلام، چاپ اول، 1420 ه.ق.

- اسدى‏ حلى علامه، حسن، قواعد الأحكام في معرفة الحلال و الحرام‏، جلد 3، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم،‏ چاپ اول‏، 1413 ه.ق،

- اسدى‏ حلى(علامه)، حسن، 1410 ه.ق، ‏إرشاد الأذهان إلى أحكام الإيمان، جلد‏2، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم‏ چاپ اول‏، 1410 ه.ق.‏

- خدابخشی، عبدالله، حقوق داوری و دعاوی مربوط به آن در رویه قضایی، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم، 1393.

- خدابخشی، عبدالله، مبانی فقهی آیین دادرسی مدنی و تأثیر آن در رویه قضایی، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ اول، 1390

- طوسى (شیخ)، ابو جعفر، المبسوط في فقه الإمامية، جلد 8، تهران، المكتبة المرتضوية لإحياء الآثار الجعفرية، چاپ سوم، 1387 ه.ق.

- طوسى (شیخ)، ابو جعفر، تهذيب الأحكام، جلد 6، دار الكتب الإسلامية، چاپ چهارم، 1407 ه.ق.

عاملی(شهید ثانی) زين الدین،‏ مسالك الأفهام إلى تنقيح شرائع الإسلام، جلد 13، قم، مؤسسة المعارف الإسلامية، چاپ اول، 1413 ه.ق.

- كلينى، ابو جعفر، 1407 ه.ق، الکافی، جلد 7، تهران، دار الكتب الإسلامية، چاپ چهارم‏، 1407 ه.ق.


DOI: http://dx.doi.org/10.22034/rj.v20i3.12343
ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.